ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Σχολή Yφαντουργίας Ανωγείων: Η παράδοση συναντά την καινοτομία, με στόχο την επιχειρηματικότητα!
Εκπαίδευση στην υφαντική τέχνη αλλά και σε άλλα αντικείμενα, με σκοπό την ανάπτυξη επιχειρηματικής δραστηριότητας
Όταν η Παράδοση και η Τέχνη συναντούν τα σύγχρονα εργαλεία, την πανεπιστημιακή στήριξη και την τοπική δυναμική τότε το αποτέλεσμα δεν μπορεί παρά να είναι η επιτυχία! Η Σχολή Υφαντουργίας Ανωγείων αναδεικνύει την παραδοσιακή Τέχνη που οι κρητικές νοικοκυρές ανέπτυξαν σε ένα μοχλό δημιουργίας και ανάπτυξης με στόχο την επιχειρηματική δραστηριότητα.
Το πρωινό της Πέμπτης 17 Ιουλίου 2025, το Πάρκο Γεωργιάδη στο Ηράκλειο πλημμύρισε από χρώματα, υφές και ιστορίες παράδοσης, καθώς παρουσιάστηκε η δουλειά της Σχολής Υφαντουργίας Ανωγείων. Δεν ήταν απλώς μια παρουσίαση εκπαιδευτικού προγράμματος, αλλά στην πραγματικότητα μια ζωντανή αφήγηση μιας τέχνης που παίρνει "από το χέρι" το παρελθόν και το οδηγεί στο μέλλον με το ίδιο ... στημόνι. Η δράση αυτή εντάσσεται στο «Πιλοτικό Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα» του Κέντρου Επιμόρφωσης και Δια Βίου Μάθησης του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, μια πρωτοβουλία που στοχεύει να αναδείξει τις παραδοσιακές χειροτεχνίες —την υφαντική, την κεραμική και την ξυλοτεχνία— μέσα από νέα εργαλεία, γνώσεις και σύγχρονη εκπαιδευτική προσέγγιση.
Το πρόγραμμα εντάσσεται στη Δράση του Υπουργείου Πολιτισμού «Αναζωογόνηση των τοπικών χειροτεχνικών μονάδων ως κινητήρια δύναμη της ανάπτυξης» του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0. Συνολικά, δέκα δομές Υφαντικής, καθώς και αντίστοιχες σε Κεραμική και Ξυλοτεχνία, υλοποιούνται σε συνεργασία με τρία πανεπιστήμια: το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας.
Τα Ανώγεια στον "πυρήνα" της προσπάθειας
Στην Κρήτη, επιλέχθηκαν τα Ανώγεια για την ανάπτυξη της Σχολής Υφαντουργίας, λόγω της ισχυρής τοπικής παράδοσης. Η καθηγήτρια Άννα Καρατζάνη, υπεύθυνη του προγράμματος για το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, ανέφερε χαρακτηριστικά ότι στόχος του εγχειρήματος δεν είναι απλώς η αναβίωση, αλλά η εξέλιξη της υφαντικής τέχνης σε μια σύγχρονη, δημιουργική και επιχειρηματικά βιώσιμη κατεύθυνση.
«Δεν δημιουργήθηκε για να αναβιώσουμε την παραδοσιακή τεχνική – αυτό είναι κομμάτι του, αλλά όχι ο στόχος. Θέλουμε οι εκπαιδευόμενες να αποκτήσουν δεξιότητες, να χρησιμοποιήσουν νέα υλικά και τεχνολογίες και να προχωρήσουν σε κάτι σύγχρονο και ανταγωνιστικό», δήλωσε η κ. Καρατζάνη.
Εκπαίδευση υψηλών προδιαγραφών
Η Σχολή Ανωγείων φιλοξενεί περίπου εκπαιδευόμενες από όλη την Κρήτη – Ανώγεια, Ηράκλειο, Ρέθυμνο, Κριτσά, Σητεία, Άγιο Νικόλαο – ενώ στο σύνολο των 70 εκπαιδευόμενων σε όλη την επικράτεια, υπάρχουν και τρεις άνδρες από τη Λακωνία και τη Θράκη. Παρ'ότι αυτή τη στιγμή δεν συμμετέχουν άνδρες εκπαιδευόμενοι από τα Ανώγεια, οι τοπικές προσλαμβάνουσες παραδόσεις δεν αντιμετωπίζουν την υφαντική ως «γυναικεία υπόθεση». Όπως επεσήμανε η κ. Καρατζάνη: «Από τις κουβέντες που έχουμε κάνει και από άντρες από τα Ανώγεια και άλλους άντρες, έχουν πει ότι έχουν εμπειρία, γιατί οι μητέρες τους ύφαιναν, άρα ξέρουν και τις διαδικασίες και έχουν βοηθήσει, έχουν συμμετάσχει στη διαδικασία της ύφανσης» - αναφέρει η κ.Καρατζάνη. Μεταξύ των εκπαιδευόμενων υπάρχουν και επαγγελματίες, που ήθελαν να λάβουν την πιστοποίηση που παρέχει μια πανεπιστημιακή δομή και να πάρουν και τις γνώσεις φυσικά, γιατί εκτός από πρακτική κατάρτιση υπάρχει και θεωρητική κατάρτιση, άρα εντάσσουν μέσα στις γνώσεις τους και άλλου είδους γνώσεις - για τις πρώτες ύλες, για παραδοσιακές τεχνικές της Ελλάδας και παγκόσμιες, για την κοστολόγηση των έργων χειροτεχνίας, τον ποιοτικό έλεγχο των υφασμάτων, επιχειρηματικότητα, μάρκετινγκ.
Η διδασκαλία είναι εντατική: θεωρητικά μαθήματα πραγματοποιούνται τρεις φορές την εβδομάδα, ενώ τα Σαββατοκύριακα αφιερώνονται σε 20 ώρες πρακτικής άσκησης στην αίθουσα «Μανώλης Κεφαλογιάννης» του δήμου Ανωγείων, με στόχο την ολοκλήρωση του πρώτου κύκλου τον Δεκέμβριο του 2025.
Η εκπαιδεύτρια Ζωή Παπαδάκη εξήγησε ότι οι περισσότερες εκπαιδευόμενες ξεκίνησαν με επαγγελματικό στόχο, ενώ μερικές ήδη δραστηριοποιούνται στο χώρο. «Στην αρχή υπήρχε ένας προβληματισμός για το πώς συνδέεται η σημερινή υφαντική με την εμπειρία των γιαγιάδων τους. Όμως γρήγορα κέρδισε η νέα γνώση. Τα εργαλεία σήμερα είναι πιο ευέλικτα, πιο λειτουργικά, κι αυτό τις κέρδισε» - ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η γνώση οδηγεί στη δημιουργία
Το πρόγραμμα δεν περιορίζεται μόνο στην τεχνική κατάρτιση. Παρέχει γνώσεις για τις πρώτες ύλες, τις παραδοσιακές και παγκόσμιες τεχνικές, αλλά και για τον ποιοτικό έλεγχο, την κοστολόγηση, τη σύγχρονη επιχειρηματικότητα και το μάρκετινγκ.
Τα Ανώγεια, ως περιοχή, διαθέτουν παραδοσιακά και εμπορική εμπειρία γύρω από την υφαντική. Παλιότερα λειτουργούσαν συνεταιρισμοί, επεξεργασία νημάτων και εμπορία προϊόντων, κάτι που προσφέρει ένα ισχυρό υπόβαθρο για τη σημερινή προσπάθεια. «Δεν ήρθαμε να αντικαταστήσουμε ή να περιθωριοποιήσουμε τον παραδοσιακό τρόπο. Ήρθαμε να μάθουμε από αυτόν και να τον εξελίξουμε. Το παλιό παραμένει πολύτιμο. Το νέο έρχεται να το αξιοποιήσει με τρόπο πιο σύγχρονο, πιο οικονομικά ωφέλιμο και πιο βιώσιμο» - τόνισε η κ. Παπαδάκη.
Μια συλλογική προσπάθεια
Η επιτυχία της Σχολής βασίζεται στη συνεργασία. Το Υπουργείο Πολιτισμού, τα πανεπιστήμια και οι τοπικές αρχές, ιδιαίτερα ο Δήμος Ανωγείων και ο Δήμαρχος Σωκράτης Κεφαλογιάννης, έχουν στηρίξει ενεργά το εγχείρημα. Ο Δήμος παραχώρησε τον χώρο για τη λειτουργία της Σχολής και υποστηρίζει με κάθε τρόπο το έργο.
Η κ. Καρατζάνη τόνισε τη σημασία της συνέχειας: «Θα είμαστε πολύ χαρούμενοι αν έστω και 20 από τις 70 συνεχίσουν επαγγελματικά. Ελπίζουμε να υπάρξει χρηματοδότηση για επόμενους κύκλους. Όλες οι εκπαιδευόμενες κάνουν υπερπροσπάθεια. Είναι μια συλλογική πορεία και ελπίζουμε σε ακόμα καλύτερα αποτελέσματα στο μέλλον».
Η Σχολή Υφαντουργίας Ανωγείων αποδεικνύει ότι η χειροτεχνία δεν είναι μόνο παράδοση, αλλά και μέλλον. Με σύγχρονα εργαλεία, πανεπιστημιακή στήριξη και τοπική δυναμική, η υφαντική μπορεί να αναδειχθεί σε μοχλό δημιουργίας και ανάπτυξης.
Διαβάστε περισσότερες ειδήσεις από την Κρήτη
