Θέμα καταβολής αναδρομικών για εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους, σε ισόποσες ετήσιες δόσεις, είναι πιθανό να προκύψει το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα, αφού στο οικονομικό επιτελείο φαίνεται να επεξεργάζονται σενάρια για να ξεμπλοκάρει η διαδικασία.
Το βασικότερο σενάριο θέλει την εξόφληση των περίπου 2,5 δισ. ευρώ που οφείλονται να πραγματοποιείται σε τέσσερις δόσεις. Πρόκειται για αναδρομικά που προκύπτουν από τις περικοπές που έγιναν το 2012 στα δώρα και στις επικουρικές συντάξεις, τα οποία, παρά τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, όχι μόνο δεν χορηγήθηκαν, αλλά υποχρεώθηκαν οι συνταξιούχοι να παραιτηθούν από τη διεκδίκησή τους. Ουσιαστικά, οι συνταξιούχοι, μετά τις τελεσίδικες αποφάσεις του Ανώτατου Δικαστηρίου, μπορούν να λάβουν ποσά για την περίοδο από τον Ιούνιο του 2015 (πρώτη απόφαση του ΣτΕ) μέχρι τον Μάιο του 2016 (έναρξη ισχύος νόμου Κατρούγκαλου), που είναι γνωστή ως «ενδεκάμηνο».
Πληροφορίες αναφέρουν ότι το οφειλόμενο ποσό θα καταβληθεί σε τέσσερα χρόνια, από το 2023 έως και το 2026, προκειμένου να μοιραστεί το δημοσιονομικό βάρος.
Το κόστος των συγκεκριμένων αναδρομικών ανέρχεται σε 2,5 δισ. ευρώ και δεν είναι εφικτό ο κρατικός προϋπολογισμός να πραγματοποιήσει άμεση καταβολή. Γι’ αυτό και υπάρχουν σκέψεις για καταβολή σε τέσσερις ετήσιες δόσεις.
Το θέμα αφορά τις περικοπές των κύριων και των επικουρικών συντάξεων, καθώς και των δώρων που έγιναν το έτος 2012 με το δεύτερο μνημόνιο, οι οποίες κρίθηκαν αντισυνταγματικές από το ΣτΕ το 2015. Με νέα απόφαση τον Ιούλιο του 2020, το Ανώτατο Δικαστήριο δικαίωσε όσους συνταξιούχους είχαν προσφύγει στα δικαστήρια.
Αναλυτικότερα, όταν το καλοκαίρι του 2020 δημοσιεύτηκαν οι αποφάσεις του ΣτΕ για την καταβολή αναδρομικών στους συνταξιούχους για το 11μηνο από τον Ιούνιο του 2015 έως τον Μάιο του 2016 προέβλεπαν τη χορήγησή τους σε περίπου 250.000 δικαιούχους, οι οποίοι είχαν προσφύγει στα αρμόδια δικαστήρια, καταθέτοντας σχετικές αγωγές.
Οι αποφάσεις προέβλεπαν την καταβολή αναδρομικών για κύριες και επικουρικές και για δώρα, για το επίμαχο 11μηνο. Στη συνέχεια η κυβέρνηση διαβεβαίωσε ότι θα καταβάλει τα αναδρομικά στο σύνολο των συνταξιούχων, ακόμη και σε εκείνους που δεν προσέφυγαν, αλλά μόνο για τις κύριες συντάξεις.
Το συνολικό κόστος των διεκδικήσεων ήταν περίπου 4 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 1,5 δισ. ευρώ ήταν το κόστος των αναδρομικών για τις κύριες συντάξεις και 2,5 δισ. ευρώ για τις επικουρικές και τα δώρα.
Στη συνέχεια, με νομοθετική παρέμβαση, η κυβέρνηση περιόρισε τις διεκδικήσεις, καθώς αποφάσισε ότι τα συνολικά αναδρομικά θα καταβληθούν μόνο σε όσους πρόλαβαν να καταθέσουν αγωγές στη Δικαιοσύνη μέχρι τις 31-7-2020. Το συγκεκριμένο όριο επιλέχθηκε καθώς τότε τέθηκε σε ισχύ η διάταξη με την οποία το Δημόσιο πλήρωσε λίγους μήνες αργότερα τα αναδρομικά από τις περικοπές που έγιναν στις κύριες συντάξεις την περίοδο Ιουνίου 2015 – Μαΐου 2016.
Μάλιστα, η κυβέρνηση νομοθέτησε διάταξη, σύμφωνα με την οποία όποιος έλαβε τα αναδρομικά της κύριας σύνταξης παραιτείται από τα αναδρομικά των επικουρικών και των δώρων, διάταξη η οποία κρίθηκε συνταγματική από το ΣτΕ.
Αυτό σημαίνει ότι όποιος έλαβε τα αναδρομικά της κύριας σύνταξης δεν μπορεί να διεκδικήσει και τα αναδρομικά των επικουρικών και των δώρων, εκτός και εάν είχε προσφύγει έγκαιρα.
Φαίνεται όμως ότι, εν μέσω προεκλογικής περιόδου, η κυβέρνηση επανεξετάζει όλα τα ενδεχόμενα, αφήνοντας ένα παράθυρο για καταβολή αναδρομικών σε όλους, έστω και σε δόσεις.
Οι «άδικες» περικοπές
Οι περικοπές του έτους 2012 που κρίθηκαν αντισυνταγματικές από το ΣτΕ το 2015 είναι:
1. Μείωση κατά 12% στο τμήμα της κύριας σύνταξης που υπερβαίνει τα 1.300 ευρώ.
2. Μείωση που εφαρμόζεται κλιμακωτά 5% – 20% για συντάξεις ή άθροισμα συντάξεων από 1.000 ευρώ και άνω.
3. Μείωση στις επικουρικές κλιμακωτά 10% – 20% από το πρώτο ευρώ με κατοχύρωση κατώτατου ορίου 200 ευρώ.
4. Πλήρης περικοπή των δώρων Χριστουγέννων, Πάσχα και επιδόματος αδείας, που για τις κύριες συντάξεις ήταν στο ποσό των 400 ευρώ (200 συν 200 ευρώ).
5. Πλήρης περικοπή των δώρων των επικουρικών που ήταν πλήρεις συντάξεις, δηλαδή δύο επικουρικές ανά έτος.