Ίδρυση ΑΕ

Στη σειρά αρθρογραφία μας για την ΑΕ μας έχουν απασχολήσει πλείστα, όσα, ζητήματα της λειτουργίας της. Αντικείμενο ανάλυσης έχει αποτελέσει, επίσης, η λύση και η εκκαθάρισή της. Της «ζωής», βεβαίως, λειτουργίας, ανάπτυξης και, ενίοτε, του «θανάτου» της ΑΕ, προηγείται η «γέννησή» της-που λαμβάνει χώρα με την ίδρυσή της. Θα επιχειρήσουμε, με το παρόν, την προσέγγιση του σταδίου της ίδρυσής της και την καταγραφή των βημάτων που συναποτελούν τη σχετική διαδικασία.

΄Ιδρυση/Ιδρυτές

Η ΑΕ ιδρύεται είτε με σύσταση είτε με μετασχηματισμό μιας άλλης εταιρικής οντότητας (π.χ. μετατροπή ΟΕ ή ΙΚΕ σε ΑΕ). Ιδρυτές είναι τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα, που συνάπτουν την εταιρική σύμβαση με την οποία ιδρύεται μια ΑΕ. Τα πρόσωπα των ιδρυτών είναι δυνατό να διακρίνονται, τελικά, από τους μετόχους, αφού είναι δυνατή η ανάληψη μετοχών και από τρίτους (μη ιδρυτές). 

Μονοπρόσωπη ΑΕ

Είναι δυνατόν μια ΑΕ να καταστεί μονοπρόσωπη έχοντας έναν και μοναδικό μέτοχο. Τούτο είναι δυνατό να γίνει είτε από τη σύστασή της είτε μεταγενεστέρως από τη συγκέντρωση του συνόλου των μετοχών στο πρόσωπο ενός μετόχου.

Η μονοπρόσωπη ΑΕ δεν διαφέρει λειτουργικά από την πολυμετοχική. Ο μοναδικός μέτοχος δεν επιφορτίζεται από διαφορετικές/περισσότερες ευθύνες (λ.χ. εκείνες της ΑΕ).  Εκτός από τις διατυπώσεις δημοσιότητας απαραίτητη γίνεται και η αντίστοιχη ένδειξη (ως «μονοπρόσωπη») στην επωνυμία της ΑΕ.

Διαδικασία Ίδρυσης

(α) Κατάρτιση ιδρυτικής πράξης & καταστατικού

H ιδρυτική πράξη μαζί με το καταστατικό, με στενή έννοια, συναπαρτίζουν το καταστατικό με ευρεία έννοια.

Η ιδρυτική πράξη λαμβάνει συμβολαιογραφικό τύπο όταν επιβάλλεται από ειδική διάταξη νόμου, επί εισφοράς περιουσιακών στοιχείων για τη μεταβίβαση των οποίων απαιτείται η τήρηση συμβολαιογραφικού τύπου (εισφορά ακινήτου) ή επιλέγεται από τα μέρη.

Στην περίπτωση του ιδιωτικού συμφωνητικού, η εταιρεία συστήνεται με «πρότυπο καταστατικό»-απευθείας στο ΓΕΜΗ

(β) Ανάληψη μετοχών

Η ανάληψη των μετοχών γίνεται, κατά κανόνα, από τους ιδρυτές. Κατ’ εξαίρεση (και υπό προϋποθέσεις) από το κοινό με δημόσια προσφορά τους.

(γ) Έλεγχος νομιμότητας καταστατικού από ΥΜΣ και έγκριση/παροχή άδειας

Αντικείμενο ελέγχου συνιστούν τα προσκομιζόμενα έγγραφα για τα οποία γίνεται έλεγχος νομιμότητας και πληρότητας, ώστε να διαπιστωθεί η συμφωνία τους με το καταστατικό και τις διατάξεις αναγκαστικού δικαίου. Στην περίπτωση ίδρυσης μέσω ΥΜΣ προβλέπεται αυτοματοποιημένη καταχώριση στο ΓΕΜΗ χωρίς τη διενέργεια ελέγχου νομιμότητας.

Για ορισμένες εταιρείες και σε εξαιρετικές περιπτώσεις απαιτείται έγκριση σύστασης από τον Υπουργό Ανάπτυξης και Επενδύσεων.

(δ) Τήρηση διατυπώσεων δημοσιότητας

Ο νόμος απαιτεί την υποβολή σε δημοσιότητα στο ΓΕMΗ της ιδρυτικής πράξης της ΑΕ, μαζί με το καταστατικό της. Εφόσον απαιτείται σχετική έγκριση, η εγκριτική απόφαση της Διοίκησης υποβάλλεται επίσης σε δημοσιότητα. Για την τήρηση των διατυπώσεων δημοσιότητας απαιτείται η εγγραφή της εταιρείας στο ΓΕΜΗ και η καταχώριση των δημοσιευτέων πράξεων και στοιχείων. Στη συνέχεια, ακολουθεί δημοσίευση στο διαδικτυακό τόπο του ΓΕΜΗ. 

Η ΑΕ είναι το σημαντικότερο, για πολλούς λόγους, από τα νομικά πρόσωπα που υφίστανται και λειτουργούν στο πλαίσιο του ελληνικού δικαίου και ελληνικής επιχειρηματικότητας. Η ίδρυσή της αποτελεί σημαντικό γεγονός καθώς συνδέεται, κατ’ αναπόδραστη συνέπεια, με το καταστατικό της-το περισσότερο σημαντικό από το σύνολο των εταιρικών εγγράφων. Το τελευταίο όμως, λόγω της αυτοτέλειας και σημαντικότητάς του θα μας απασχολήσει σε επόμενη αρθρογραφία μας.-

Σταύρος Κουμεντάκης

Managing Partner

Koumentakis and Associates Law Firm