ΚΡΗΤΗ
Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου: Εορταστική, προσκυνηματική πεζοπορία γύρω από τη Νεάπολη
Απολογισμός της εξόρμησης που πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 28 Δεκεμβρίου
Για την Κυριακή 28 Δεκεμβρίου 2025, την τελευταία της χρονιάς, επέλεξε ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου να πραγματοποιήσει μια πεζοπορία φυσιολατρικού και θρησκευτικού χαρακτήρα γύρω απ’ την περιοχή της Νεάπολης Λασιθίου.
Στον απολογισμό της εξόρμησης, οι διοργανωτές αναφέρουν τα εξής:
«Μικρή ομάδα μόλις 14 ατόμων συναντηθήκαμε και ξεκινήσαμε 9:30 η ώρα το πρωί στην στολισμένη πλατεία της Νεάπολης. Περιδιαβαίνουμε τα έρημα, αυτήν την ώρα, σοκάκια θαυμάζοντας τα μεγάλα ευρύχωρα κτίρια με τις κεραμοσκεπείς στέγες και τα μνημειακά πορτοπαράθυρα, που απεικονίζουν τη δόξα άλλων εποχών, όταν η πόλη ήταν πρωτεύουσα του νομού Λασιθίου (ως το 1905, οπότε επιλέχθηκε ο Άγιος Νικόλαος λόγω της γειτνίασης του με τη θάλασσα, που άνοιγε νέους εμπορικούς δρόμους παραγκωνίζοντας τους χερσαίους). Γι’ αυτό τον λόγο πολλά δημόσια κτίρια (όπως τα δικαστήρια και οι φυλακές) στεγάζονται ακόμα εδώ! Περνάμε απ’ την πλατεία Βερντέν, το παλιό οθωμανικό υδραγωγείο, τον Αϊ Γιώργη τον «καταματωμένο» κα. Βγαίνουμε στην ύπαιθρο με τους πορτοκαλεώνες, τα χωράφια με κότες και γαλοπούλες, τις στέρνες, τους καταπότες και πρώτο αξιοθέατο της ημέρας ο ημιερειπωμένος φραγκισκανικός ναός Φραρώ μέσα στον κάμπο. Αφιερωμένος στον Άγιο Αντώνιο και οφείλοντας το όνομά του στην αδερφότητα των φραγκισκανών μοναχών Frari. Από εδώ ξεκίνησε τη μεγάλη σταδιοδρομία του ο Πέτρος Φιλάγρης που έφτασε πολύ ψηλά στην ιεραρχία της ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας ώστε να αναδειχθεί το 1409 ως Πάπας Αλέξανδρος ο Ε’ για 10 περίπου μήνες. Η Μονή χρειάζεται επείγουσα συντήρηση, γιατί είναι κρίμα να φθίνει έρημη μέσα στον κάμπο. Η μεγάλη της καμάρα αποτελεί πάντα όμορφο σημείο για φωτογράφηση!
Έπειτα περνάμε από το φροντισμένο χωριό της Βουλισμένης, όνομα που δικαιολογείται από το γεγονός ότι βρίσκεται καταλάκκουβα στον κάμπο με τις μικρές εκκλησίες, τα στολισμένα σπίτια, τα γατιά που λιάζονται στον πρωινό ήλιο, τις κρήνες, τις γλάστρες με τα λουλούδια. Μετά ανηφορίζουμε από μονοπάτι δίπλα στον καταπότη που οδηγούσε το νερό στους παραπλήσιους καταπράσινους κήπους με τα οπωροφόρα. Δεύτερη στάση η Παναγία στο Βιγλί που εορτάζει την ημέρα της μητέρας, γι’ αυτό έχει και μνημείο φιλοτεχνημένο από τον γνωστό γλύπτη, Μανώλη Χαρούλη. Παλιό μοναστήρι από το 1594 ως τον 18ο αιώνα, ανακαινισμένο εν πολλοίς σήμερα, με όμορφο παρκάκι γύρω κι ωραία θέα στον κάμπο, ωραίος χώρος για επίσκεψη!
Συνεχίζουμε από χωματόδρομο που μας οδηγεί στον εξοχικό ναό του Αγίου Κωνσταντίνου. Εδώ στο μεγάλο τραπέζι και τους πάγκους της αυλής κάτω απ’ τα πρίνα θα πιούμε και μια ρακή για το καλό και θα ανταλλάξουμε ευχές. Μετά θα περάσουμε από την γυναικεία Ιερά Μονή Κουφής Πέτρας. Δίπλα στην είσοδο της μονής υπήρχε σπηλαιώδης ναός και πηγή που αντιλαλούσε σαν να ήταν κούφια. Με τους τελευταίους σεισμούς όμως έχει καταρρεύσει το μέρος και το νερό βγαίνει πια δέκα μέτρα παρακάτω (!!!). Όμορφη προσεγμένη και γαλήνια η Μονή με χαρακτηριστικό της τα πολλά γατιά αραγμένα νωχελικά εδώ κι εκεί.
Επόμενη στάση πιο κάτω στη Μονή Κρεμαστών (γιατί «κρέμεται» έτσι πάνω από τον κάμπο). Κλειστή είναι μα μας βλέπει από ψηλά και μας ανοίγει η πρόσχαρη μοναχή «γιατί αυτά τα μέρη πρέπει να τα επισκέπτεται ο κόσμος» και μας ξεναγεί στο ναό του Αρχαγγέλου Μιχαήλ του Ταξιάρχη, που χρονολογείται από το 1593 με όμορφο ξυλόγλυπτο τέμπλο του 19ου αιώνα. Πολύ προσεγμένο και το προαύλιο της Μονής, που έχει πέντε μοναχές και μετατράπηκε σχετικά πρόσφατα σε γυναικεία, για να μην ερημώσει!
Δίπλα είναι το παραδοσιακό χωριό Βρύσες με την υπέροχη θέα στον κάμπο και στην πόλη. Αφού το διασχίσουμε θα αρχίσουμε την κατάβαση από κρυμμένα σε δάφνες και σε μυρτιές μονοπάτια, που θα μας οδηγήσουν στον παλιό οικισμό του Πλατανιά με το εκκλησάκι της Παναγίας και τους νερόμυλους του κι από εκεί στον επαρχιακό δρόμο που θα μας οδηγήσει πίσω στη Νεάπολη.
Χαλαρά και ήρεμα περπατήσαμε γύρω στα 14 χλμ με υψομετρική διαφορά 390 μέτρα μια διαδρομή πολύ ενδιαφέρουσα κι είχαμε την τύχη να είναι μαζί μας ο Χάρης Σιαμπάνης, μέλος της Πεζοπορικής Ομάδας Νεάπολης, η παρουσία του οποίου ήταν καθοριστική στην επιτυχία της πεζοπορίας με την σωστή επιλογή των πιο στεγνών –μετά τη χθεσινή νεροποντή- μονοπατιών και τις γνώσεις και τις πληροφορίες για όλους τους χώρους που επισκεφθήκαμε. Τον ευχαριστούμε θερμά. Καλή χρονιά σε όλους μας!!!»
