Χανιά: Με βαθιά συγκίνηση το ύστατε χαίρε στον Νίκο Παπαδάκη

Με ιδιαίτερη συγκίνηση τα Χανιά αποχαιρέτησαν τον Νίκο Παπαδάκη, έναν άνθρωπο που συνέδεσε το όνομά του με το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών “Ελευθέριος Βενιζέλος”. 

Από τις 11 το πρωί της Τρίτης στον Ιερό Ναό της Αγιάς Μαγδαληνής στη Χαλέπα πλήθος κόσμου και εκπρόσωποι των Αρχών με βαθιά συγκίνηση απηύθυναν το τελευταίο αντίο στον γενικό διευθυντή του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και Μελετών “Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος” Νικόλαο Παπαδάκη (Παπαδή), που έφυγε από τη ζωή την περασμένη Παρασκευή.

Η Υπουργός Παιδείας Μαρία Ζαχαράκη εκπροσώπησε την κυβέρνηση.

Στ. Αρναουτάκης: Θεματοφύλακας του έργου του Βενιζέλου 

Εμβληματική προσωπικότητα, θεματοφύλακα και ένθερμο κήρυκα του έργου του Ελευθερίου Βενιζέλου, χαρακτήρισε τον εκλιπόντα Νίκο Παπαδάκη ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης εκφωνώντας  επικήδειο κατά την εξόδιο ακολουθία στον ιερό Ναό της Αγ Μαγδαληνής στην Χαλεπά Χανίων.

Οπως  ανέφερε μεταξύ άλλων ο Περιφερειάρχης: 

"Με θλίψη αποχαιρετούμε  μια εμβληματική μορφή των Χανίων, της Κρήτης, της Ελλάδος. Ένας άνθρωπος που ταύτισε την ζωή του με την ανάδειξη του έργου του Ελευθερίου Βενιζέλου" προσθέτοντας ότι και εκείνος έχασε ένα καλό φίλο που τον τίμησε με την φιλία του.

Ο Περιφερειάρχης συλλυπούμενος την οικογένεια, το Δ.Σ και τα μέλη του Ιδρύματος, είπε ότι, ο Νίκος θα είναι ζωντανός στην μνήμη όλων, στα βιβλία με το έργο του και ότι η Περιφέρεια Κρήτης θα συνεχίσει έμπρακτα να στηρίζει και να αναδεικνύει  το έργο του ίδρύματος Ελ. Βενιζέλος.

Στον επικήδειό του, ο Δήμαρχος Χανίων, Π. Σημανδηράκης τόνισε:

" Λίγες είναι οι προσωπικότητες στη σύγχρονη ιστορία του τόπου μας, που έχουν τόσο ουσιαστικό και βαθύ αποτύπωμα. Σήμερα η πόλη των Χανίων, η Κρήτη, η Ελλάδα και η Ομογένεια, σκύβουν το κεφάλι και αποχαιρετούν έναν σπουδαίο άνθρωπο. Έναν διακεκριμένο επιστήμονα, έναν ακούραστο εργάτη της Ιστορίας, έναν ευπατρίδη, που με σπάνια αφοσίωση, ανιδιοτέλεια και συνέπεια, αφιέρωσε τη ζωή του για την ανάδειξη του έργου του μεγαλύτερου Έλληνα σύγχρονου πολιτικού, του εθνάρχη Ελευθερίου Βενιζέλου.

Ο Νίκος Παπαδάκης, δεν υπήρξε απλώς ένας μελετητής. Υπήρξε ο θεματοφύλακας της βενιζελικής παρακαταθήκης. Η ψυχή του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Βενιζέλος», αυτός που ενσάρκωσε το όραμα του μεγάλου ιεράρχη, Ειρηναίου Γαλανάκη, και το οποίο μετέτρεψε με τις άοκνες προσπάθειες του στο κορυφαίο ερευνητικό ίδρυμα πολιτικής ιστορίας της χώρας.

Δεν ήταν εύκολος ο δρόμος. Χρειάστηκαν θυσίες, διεκδικήσεις, πείσμα. Μα πάνω απ’ όλα χρειάστηκε πίστη σε ένα όραμα: ότι η μνήμη του Ελευθερίου Βενιζέλου δεν είναι απλώς κεφάλαιο της ιστορίας μας, αλλά ζωντανή παρακαταθήκη για το παρόν και το μέλλον του έθνους.

Και πράγματι, με τον δικό του τρόπο, ο Νίκος Παπαδάκης έκανε πράξη τη φράση του Ζαν Μονέ: «Τίποτε δεν είναι δυνατόν χωρίς ανθρώπους, όμως τίποτα δεν διαρκεί χωρίς θεσμούς». Έτσι λοιπόν, το Εθνικό Ίδρυμα Ελευθέριος Βενιζέλος δεν είναι απλώς ένας χώρος έρευνας, αλλά σημείο αναφοράς, πηγή γνώσης και πνευματικός φάρος.

Δεν είναι τυχαίο ότι η τελευταία στάση, που κάνει σήμερα ο Παπαδής είναι εδώ, στην Αγία Μαγδαληνή. Ακόμα και τώρα δεν θα μπορούσε να απομακρυνθεί από το Μουσείο- Οικία του Ελευθερίου Βενιζέλου και το πάντα φιλόξενο γραφείο του, στην οικία Μπλούμ, ώστε να βεβαιωθεί για τελευταία φορά, ότι το έργο της ζωής του συνεχίζει να πορεύεται στην ίδια κατεύθυνση, που εκείνος χάραξε.

Εγγύηση για τη διασφάλιση αυτής της πορείας είναι η άρτια οργάνωση και η εύρυθμη λειτουργία του Εθνικού Ιδρύματος «Ελευθέριος Βενιζέλος». Με τη διορατικότητα και την αφοσίωσή του Νίκου Παπαδάκη, τη θεσμική θωράκιση αλλά και με τη στήριξη των άξιων συνεργατών και του προσωπικού, κατόρθωσε να εμπεδώσει σε όλους μας την εμπιστοσύνη ότι η φροντίδα, η μελέτη και η ανάδειξη του έργου του Ελευθερίου Βενιζέλου θα συνεχιστούν αδιάλειπτα για πολλά ακόμη χρόνια. Αυτό το έργο, που ο ίδιος θεμελίωσε με αγάπη και ευθύνη, αποτελεί  το φωτεινότερο σημείο της προσφοράς του.

Ως ερευνητής, εκπόνησε μελέτες, που έχουν ήδη αποτυπωθεί με ανεξίτηλο μελάνι στην ιστορική βιβλιογραφία. Από το πρώτο του έργο «Ελευθέριος Βενιζέλος και Μακεδονία, 1914–1918» έως τη μνημειώδη βιογραφία του εθνάρχη, «Ελευθέριος Βενιζέλος: Ο άνθρωπος, ο ηγέτης», δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι, χάρη σε εκείνον, η Ελλάδα διαθέτει σήμερα την πιο εμπεριστατωμένη και γνήσια αποτύπωση της ζωής και του έργου του μεγάλου ηγέτη της.

Όμως, πέρα από το έργο του, εκείνο, που χαρακτήριζε τον Νίκο Παπαδάκη, ήταν η προσωπικότητά του. Υπάρχουν στιγμές που αναρωτιέμαι, αν ο μελετητής επηρεάζεται από το αντικείμενο της μελέτης του ή αν υπήρξε εξαρχής μια κοινή σύνδεση, ένα κοινό αξιακό υπόβαθρο, που φέρνει κοντά τον μελετητή με την ιστορική φιγούρα, που μελετά. Η σύνδεση του Νίκου Παπαδάκη με τον Ελευθέριο Βενιζέλο είναι ισχυρή και αδιαμφισβήτητη. Όπως και ο ίδιος ο Βενιζέλος, υπήρξε αριστοκρατικός και συνάμα λαϊκός. Συναισθηματικός, αλλά και αυστηρός όταν έπρεπε. Δημοκρατικός, αλλά και απόλυτος σε κρίσιμες στιγμές.

Ένας ρήτορας με φωνή στεντόρεια και γλαφυρή, λόγο γεμάτο γνώση αλλά και πάθος, που ηχούσε πάντα με το άρωμα της κρητικής μας γης.

Ο Νίκος Παπαδάκης ανήκει σε μια κατηγορία ανθρώπων, που η απώλειά τους δεν αφήνει πίσω τους κενό, αλλά σπουδαία παρακαταθήκη και το αποτύπωμά του δεν περιορίζεται στα Χανιά ή στην Κρήτη, ξεπερνά τα σύνορα της Ελλάδας και γίνεται κτήμα της παγκόσμιας ιστορικής κοινότητας.

Είμαστε απολύτως βέβαιοι ότι το φευγιό του θα του επιτρέψει να συναντηθεί με τον διαχρονικό, καθημερινό και πιο στενό νοερό συνομιλητή του, τον Ελευθέριο Βενιζέλο. Να συνεχίσουν μαζί τις συνομιλίες τους, αποτυπώνοντας την αγάπη τους για το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της πατρίδας.

 Ως Δήμαρχος Χανίων, μα πάνω απ’ όλα ως πολίτης αυτού του τόπου, εκφράζω τη βαθιά μου ευγνωμοσύνη. Σε ευχαριστούμε, Νίκο Παπαδάκη, για ό,τι αφήνεις πίσω σου. Για το έργο σου, το όραμα σου, το παράδειγμα σου και την ανεκτίμητη παρακαταθήκη σου".

Ο επικήδειος λόγος της Άννας Διαμαντοπούλου

"Αγαπητά μέλη της οικογένειας, 
Αξιότιμοι εκπρόσωποι του Ιδρύματος, 
φίλες και φίλοι από τα Χανιά, την Κρήτη, την Ελλάδα, τον κόσμο, σήμερα στεκόμαστε μπροστά σε μια απώλεια που μοιάζει σχεδόν αδιανόητη: χάσαμε τον Νικόλαο Εμμ. Παπαδάκη, τον Νίκο μας, τον άνθρωπο που έδωσε σάρκα και οστά στη μνήμη του Ελευθερίου Βενιζέλου και που έγινε ο ίδιος μια ζωντανή γέφυρα ανάμεσα στην Ιστορία και την ζωή.

Ως Υπουργός Παιδείας είχα την τιμή να συνεργαστώ στενά με το Εθνικό Ίδρυμα «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος». Μαζί εκδώσαμε πολύτιμα βοηθήματα για τη διδασκαλία της ιστορίας, δίνοντας στους μαθητές μας όχι απλώς χρονολογίες αλλά τα εφόδια για κριτική σκέψη. 
Ο Νίκος Παπαδάκης ήταν η «ψυχή» αυτής της προσπάθειας· με τη στωικότητα του ερευνητή και τη φλόγα ενός δασκάλου επέμενε ότι κάθε νέα γενιά οφείλει να συναντά τον Βενιζέλο πέρα από μύθους ή στερεότυπα. Κι όταν βράδια στα Χανιά— εκεί όπου χτυπά η καρδιά της οικογένειάς μου— συζητούσαμε επί ώρες, με μάθαινε πώς πίσω από κάθε τεκμήριο κρύβεται μια ηθική στάση: «Το πιστεύεις», μου είπε κάποτε, «ότι ακόμη λαμβάνω επιστολές γεμάτες άρνηση για τον Βενιζέλο; Μα εγώ, όλα τα μελετώ και σε όλους απαντώ». Σ’ εκείνη τη φράση κλείνεται το ήθος του: αφοσίωση στην αλήθεια, αντοχή στη διαφωνία, σεβασμός στον άλλο.

Ο Νίκος Παπαδάκης μελέτησε αντικειμενικά και σε βάθος το έργο του Ελευθερίου Βενιζέλου, τον άνθρωπο και πολιτικό που διπλασίασε την Ελλάδα, έθεσε τις βάσεις του εκσυγχρονισμού σε μια σειρά πολιτικών και παραμένει ο εμπνευστής της μεγάλης Δημοκρατικής Παράταξης.  Ανέδειξε ολόκληρη την εποχή του, μια εποχή διχασμών, πολεμικών συγκρούσεων, μεγάλων ιδεολογικών παθών. Με τη βαθιά του έρευνα απέδειξε πόσο καταστροφική μπορεί να γίνει η αλαζονεία, ο αυταρχισμός, η εμπάθεια— πάθη που γνωρίζουμε πως δεν έχουν εκλείψει. Στο ταραγμένο διεθνές σκηνικό του σήμερα, όπου παλιές βεβαιότητες γκρεμίζονται και νέες ισορροπίες αναζητούνται, το έργο του αποκτά επείγοντα χαρακτήρα: μάς θυμίζει ότι μεγάλα γεωπολιτικά άλματα απαιτούν ηγέτες με διεθνή εμβέλεια, εμπειρία, γνώση αλλά κυρίως θάρρος για υπερβάσεις. 
Ο ίδιος ο Βενιζέλος , τον οποίο ο Νίκος Παπαδάκης πρόβαλε ως παγκόσμιο σημείο αναφοράς με τα παραρτήματα του Ιδρύματος σε Ευρώπη, Αμερική και Ωκεανία, υπήρξε υπόδειγμα τέτοιας ηγεσίας. Σήμερα, σε μια Ευρώπη αμήχανη μπροστά σε πολέμους, μεταναστευτικές ροές και τεχνολογικές επαναστάσεις, χρειαζόμαστε επειγόντως εκείνη την οικουμενική ματιά που ο Νίκος Παπαδάκης μελετούσε και δίδασκε.

Δεν ήταν όμως μόνον ιστορικός ή διορατικός διευθυντής· υπήρξε ένας γνήσιος Κρητικός με αρχοντιά και μέτρο υπήρξε το πρόσωπο της Κρήτης που όλοι θαυμάζουμε στον αντίποδα  της άθλιας επικαιρότητας που ζούμε. Υπήρξε ο ανυποχώρητος στις θέσεις του Κρητικός που φρόντιζε να καθρεφτίζεται το «βέλτιστο» σε καθετί: στις βιβλιοθήκες που ίδρυσε, στα συνέδρια που οργάνωσε, στα άρθρα που έγραψε για να γίνουν γέφυρες ανάμεσα σε ειδικούς και απλούς πολίτες. Κι αν σήμερα οι νέοι ιστορικοί διαθέτουν πλουσιότερα αρχεία, αν οι δάσκαλοι των σχολείων έχουν πληρέστερα εγχειρίδια, το οφείλουν και σε εκείνον.

Ας κρατήσουμε, λοιπόν, όχι μόνο τη λύπη, αλλά και το χρέος.
Να συνεχίσουμε το νήμα που εκείνος άπλωσε.
Να μελετούμε χωρίς παρωπίδες.
Να διαφωνούμε χωρίς μίσος.
Να επιδιώκουμε ενότητα χωρίς μικροψυχία.
Να ζητάμε από την πολιτική όραμα και θάρρος, όχι μόνο διαχείριση.

Ο Νίκος Παπαδάκης έλεγε πως «η Ιστορία είναι η επιστήμη που νικά τον θάνατο». Συμφωνώ. Γιατί όσο διαβάζουμε, συζητάμε, διδάσκουμε, όσο κρατάμε ζωντανή την αλήθεια—οι άνθρωποι που πρόσφεραν στον τόπο μένουν μαζί μας και μας συμβουλεύουν. 
Ο Νίκος Παπαδάκης θα είναι εδώ: στα βιβλία του, στα αρχεία που οργάνωσε, στους συνεργάτες που ανέδειξε, στα παιδιά που θα μάθουν αλλιώς ιστορία, στον καλύτερο εαυτό που μας ζητούσε να έχουμε.

Καλό ταξίδι, Νίκο. Αιωνία σου η μνήμη.

Αιωνία του η μνήμη."

Αποχαιρετισμός στον Ν.Παπαδάκη από το Βουλευτή Χανίων Αλ.Μαρκογιαννάκη

"Σήμερα τα Χανιά αποχαιρετούν με μεγάλη θλίψη και με βαθύ σεβασμό, τον Νίκο Παπαδάκη, τον άοκνο μελετητή της ζωής και του έργου του μεγάλου Κρητικού πολιτικού, του Ελευθερίου Βενιζέλου. Επί 25 ολόκληρα χρόνια, ο Νίκος Παπαδάκης υπήρξε ο γενικός διευθυντής και πάνω από όλα η ψυχή του ομώνυμου Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και Μελετών. Υλοποιώντας το όραμα του μεγάλου ιεράρχη Ειρηναίου Γαλανάκη, άφησε μέσα από το έργο του στα Χανιά μια πολύτιμη παρακαταθήκη, καθιστώντας το Ίδρυμα θεσμό εθνικής και διεθνούς εμβέλειας αλλά και επιπλέον σημείο αναφοράς για τη μελέτη συνολικά της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. 
Η ίδρυση και η λειτουργία των τριών εξαιρετικών Μουσείων, η διοργάνωση δεκάδων ημερίδων και συνεδρίων και η έκδοση πλήθους έγκριτων μελετών που συνέβαλαν σημαντικά στην κατανόηση της νεότερης και σύγχρονης ιστορίας της Ελλάδας, αποτελούν τη δική του πολύτιμη πνευματική κληρονομιά που σημαδεύει τη σύγχρονη πόλη των Χανίων και εκτείνεται πέρα από αυτή.  
Δεινός μελετητής και ο ίδιος της ιστορίας, ο Νίκος Παπαδάκης υπήρξε συγγραφέας σημαντικών μελετών, με αποκορύφωμα τη δίτομη βιογραφία του μεγάλου Κρητικού ηγέτη, μέσα από την οποία αναδείχθηκε το πρόσωπο και ο πολιτικός που σφράγισε τη σύγχρονη Ελλάδα. Η βράβευσή του από την Ακαδημία Αθηνών υπήρξε η τιμητική και ουσιαστική αναγνώριση του έργου του αλλά και της δικής του κληρονομιάς στην πόλη μας.  Η αφοσίωσή του στον σκοπό που ο ίδιος επέλεξε, η συγκρότηση, η πνευματικότητα και το ήθος του υπήρξαν οι άξονες για μια πορεία ζωής η οποία παρήγαγε αποτελέσματα και έργο που θα αντέξει στον χρόνο και θα έχει σίγουρα συνέχεια μέσα από τη λειτουργία του Εθνικού Ιδρύματος. 
Τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια στην οικογένεια και τους οικείους του. "

Η ταφή έγινε στη γενέτειρα του εκλιπόντα τον Βάμο Αποκορώνου.

Διαβάστε περισσότερες ειδήσεις από την Κρήτη και τα Χανιά