ΚΡΗΤΗ
Γιώργος Παπακωνσταντής: Στην Κρήτη δεν υπάρχουν άγγελοι ούτε και διάβολοι
-Ο συγγραφέας, πρώην Ανώτατος Αξιωματικός της ΕΛ.ΑΣ και Δρ του Παντείου Πανεπιστημίου, ερμηνεύει στο Cretalive το φαινόμενο της εγκληματικότητας που αμαυρώνει την εικόνα του νησιού, εστιάζοντας στην κοινωνική του διάσταση, ενώ προτείνει μια συγκεκριμένη λύση για τη θεραπεία των “παθογενειών” της Κρήτης
Την ανάγκη κοινωνικών παρεμβάσεων, που θα οδηγήσουν αργά και σταθερά σε έναν κοινωνικό μετασχηματισμό, προτάσσει ο συγγραφέας, πρώην Ανώτατος Αξιωματικός της ΕΛ.ΑΣ και Δρ του Παντείου Πανεπιστημίου, Γιώργος Παπακωνσταντής, ως μία από τις πλέον βέλτιστες και ασφαλείς λύσεις ανάσχεσης της παραβατικότητας στην Κρήτη.
Σε συνέντευξή του στο Cretalive, ερμηνεύει το φαινόμενο της πολυποίκιλης εγκληματικότητας που μαστίζει το νησί εδώ και πολλά χρόνια, με φόντο την πιο πρόσφατη υπόθεση εξιχνίασης της σπείρας με την πολυδαίδαλη δράση στα Χανιά.
Εντοπίζει τη “ρίζα” του κακού στην αλλοτρίωση της παράδοσης συνδυαστικά με την εδραίωση σε ένα μεγάλο μέρος του εντόπιου πληθυσμού της νοοτροπίας της ασυδοσίας και του εύκολου πλουτισμού.
Δίνει έμφαση στον εκμαυλισμό ανθρώπων της Κρήτης και στη ροπή τους σε μια συγκεκριμένη στάση ζωής, που ζημιώνει την κοινωνική πλειοψηφία με κάθε τρόπο και κόστος.
“Το κακό είναι ότι μπορεί οι συμπεριφορές αυτές να μην αφορούν μεγάλο μέρος της κοινωνίας, όμως σχεδόν το σύνολο της κοινωνίας τις ανέχεται” παρατηρεί, τονίζοντας με νόημα: “Δεν μπορούμε να κάνουμε μελέτες μόνο για υποδομές, δρόμους, γεφύρια κλπ και να μην έχουμε καμιά μελέτη για την ψυχοκοινωνική κατάσταση ιδιαίτερα σε ορισμένες περιοχές του νησιού”.
Με την οπτική του πρώην Ανώτατου Αξιωματικού της ΕΛ.ΑΣ, επικροτεί τους χειρισμούς και την τακτική προσέγγιση των συναδέλφων του στο ξεσκέπασμα της μαφιόζικης οργάνωσης, υπογραμμίζοντας πως “η ανακάλυψη και εξιχνίαση παρόμοιων υποθέσεων είναι ιδιαίτερα θετικό γεγονός, και δείχνει ότι οι αρμόδιοι θεσμοί μπορούν ακόμη και να αυτοκαθαρθούν”.
Ως ενεργός πολίτης, που δεν διστάζει να εκθέσει σε κάθε ευκαιρία και περίσταση τις θέσεις του, θα διαφωνήσει με την διατυπωμένη -από μερικούς - άποψη ότι η χρονική συγκυρία κατά την οποία ξεδιπλώνεται το κουβάρι και η αλληλουχία των γεγονότων και των αποκαλύψεων γύρω από τη σπείρα, ενέχει πολιτικές σκοπιμότητες. Ειδικά μετά τη δημοσίευση συνομιλιών του Πάνου Καμμένου με ηγετικό στέλεχος, κίνηση η οποία χαρακτηρίστηκε από κάποιους ως έμμεσο πλήγμα στον Αλέξη Τσίπρα και στην απόπειρα επανάκαμψής του πρώην πρωθυπουργού ως επικεφαλής νέου πολιτικού φορέα.
“Κάποτε πρέπει να αποδεχτούμε στη χώρα μας τη λειτουργία των θεσμών έστω με τα λάθη και τις αστοχίες τους και να σκεφτούμε επίσης ότι όταν έχεις να αντιμετωπίσεις μια ομάδα οργανωμένης εγκληματικότητας 50 και περισσοτέρων ατόμων και αγωνίζεσαι να στοιχειοθετήσεις κατηγορίες και να συλλέξεις στοιχεία, μια δουλειά που απαιτεί τεράστιο κόπο και ρίσκο πολλών αστυνομικών και δικαστικών, είναι μάλλον πολυτέλεια να επιλέγεις το χρόνο βάσει πολιτικών σκοπιμοτήτων…” αντιτείνει ο κ. Παπακωνσταντής.
Ακολουθεί η συνέντευξή του στο Cretalive
-Πριν "ξεσκεπαστεί" η εν λόγω σπείρα, είχαμε τις αποκαλύψεις για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Και στις δύο περιπτώσεις οι διάλογοι και οι πρακτικές, που είδαν το φως της δημοσιότητας, παραπέμπουν σε μαφία με δομή, οργανόγραμμα και "πλοκάμια" απλωμένα σε πολλούς νευραλγικούς τομείς του δημοσίου βίου. Απ’ την αμιγώς κοινωνιολογική διάσταση του πράγματος, το ερώτημα που γεννάται, εύλογα, είναι το εάν τελικά αυτό είναι το πραγματικό πρόσωπο της Κρήτης.
Προφανώς και δεν είναι το σύνολο της Κρήτης όλα αυτά που βλέπουμε, όμως υπάρχουν ορισμένα χαρακτηριστικά της κρητικής κοινωνίας που συμβάλλουν θετικά στη δημιουργία οργανωμένων εγκληματικών ομάδων. Οι στενές οικογενειακές σχέσεις στο ευρύτερο δυνατό πλαίσιο, (σόγια, μεγάλες οικογένειες), οι συντεκνιές και κουμπαριές που για την Κρήτη σημαίνουν συγκεκριμένες «υποχρεώσεις» αλληλοβοήθειας και αλληλοϋποστήριξης, η επικράτηση ενός συγκεκριμένου «ανδρικού προτύπου» σε ορισμένες τοπικές κοινωνίες, σε συνδυασμό με τα πελατειακά δίκτυα που παραδοσιακά υπάρχουν, συμβάλλουν στη διευκόλυνση δημιουργίας ομάδων οργανωμένης εγκληματικότητας. Παλιότερα ήταν οι ζωοκλοπές, αργότερα η καλλιέργεια και εμπόριο ναρκωτικών και το εμπόριο όπλων, ακόμη και το Trafficking.
-Ως πρώην ανώτατος αξιωματικός της Ελληνικής Αστυνομίας, πώς σχολιάζετε την επιχείρηση των συναδέλφων σας; Ποιος είναι ο βαθμός ρίσκου κι επικινδυνότητας για τους αστυνομικούς που “βουτούν” στα άδυτα μιας τέτοιας οργάνωσης; Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ικανό να περιορίσει ή να καταστείλει φαινόμενα έκνομων δραστηριοτήτων;
Δεν μπορούμε να ξέρουμε ακριβώς και με λεπτομέρειες όλη τη δραστηριότητα της Αστυνομίας για την εξιχνίαση της υπόθεσης ή παρόμοιων υποθέσεων, όμως η Αστυνομία έχει τα τεχνικά και νομικά μέσα, αλλά και τις γνώσεις να ανταπεξέλθει επιτυχώς σε παρόμοιες υποθέσεις. Να πούμε εδώ ότι σίγουρα απαιτούνται πολλές ώρες δουλειάς από πολλούς αστυνομικούς, με συντονισμό, μεθοδολογία και βέβαια με νομιμότητα, προκειμένου να συλλεχθούν τα στοιχεία και να στοιχειοθετηθούν οι κατηγορίες. Εννοείται ότι κάθε παρόμοια επιτυχία, συμβάλλει στην αποτροπή άλλων επίδοξων εγκληματιών, αν και όταν κάποιοι είναι αποφασισμένοι, ή λειτουργούν ήδη μια άλλη ομάδα οργανωμένης εγκληματικότητας, οι επιτυχίες της αστυνομίας μπορεί να τους πιέσουν να παίρνουν περισσότερα μέτρα προφύλαξης.
-Η άμεση ή η έμμεση εμπλοκή ένστολων, πολιτικών προσώπων, και εκπροσώπων της Εκκλησίας πλήττει ή μήπως ενισχύει την εικόνα και την ποιότητα των αρχών και των θεσμών, με μια πιο μεσομακροπρόθεσμη ανάλυση, εφόσον επιτυγχάνεται κάθαρση;
Το οργανωμένο έγκλημα υπήρχε, υπάρχει και μάλλον θα υπάρχει και στο μέλλον. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του είναι η δυσκολία εξιχνίασης και στοιχειοθέτησης κατηγοριών. Είναι γνωστό ότι ακόμη και ο Αλ Καπόνε, συνελήφθη τελικά και στοιχειοθετήθηκε κατηγορία εις βάρος του για φορολογικές παραβάσεις. Επίσης βασικό χαρακτηριστικό του οργανωμένου εγκλήματος είναι ότι προσεταιρίζεται δημόσιους λειτουργούς, αστυνομικούς, δικαστικούς, δικηγόρους, οικονομικούς ή πολιτικούς παράγοντες και γενικά άτομα με επιρροή, μέσα από διαφθορά, εκβιάσεις κλπ. Οπότε είναι πραγματικά δύσκολη η εξιχνίασή του. Από την άποψη αυτή η ανακάλυψη και εξιχνίαση παρόμοιων υποθέσεων είναι ιδιαίτερα θετικό γεγονός, και δείχνει ότι οι αρμόδιοι θεσμοί μπορούν ακόμη και να αυτοκαθαρθούν. Δεν είναι η πρώτη φορά που συλλαμβάνονται αστυνομικοί ή δημόσιοι λειτουργοί, που σημαίνει ότι κάποιοι θεσμοί, εν προκειμένω η Αστυνομία, έχει αναβαθμίσει τη λειτουργία της.
-Κάποιοι βλέπουν πολιτικές σκοπιμότητες για τη χρονική συγκυρία που βγήκε η υπόθεση στη “φόρα”, ειδικά μετά και τη δημοσίευση της συνομιλίας του Πάνου Καμμένου με στέλεχος της σπείρας, εν αναμονή μάλιστα της πολυσυζητημένης επιστροφής του Αλέξη Τσίπρα ως αρχηγού νέου πολιτικού φορέα. Όντας ενεργός πολιτικά άνθρωπος, ποια είναι η γνώμη σας γύρω από αυτό;
Στην Ελλάδα, κάποιοι πάντοτε βλέπουν ότι υπάρχουν πολιτικές σκοπιμότητες πίσω από το κάθε τι. Δεν μπορεί τη μια να κατηγορούν την Κυβέρνηση για σκόπιμη επιλογή της συγκυρίας λόγω επιστροφής του πρώην Πρωθυπουργού και από την άλλη να κατηγορούν επίσης την κυβέρνηση ότι είχε σχέσεις με κάποιους από τους εμπλεκόμενους. Κάποτε πρέπει να αποδεχτούμε στη χώρα μας τη λειτουργία των θεσμών έστω με τα λάθη και τις αστοχίες τους και να σκεφτούμε επίσης ότι όταν έχεις να αντιμετωπίσεις μια ομάδα οργανωμένης εγκληματικότητας 50 και περισσοτέρων ατόμων και αγωνίζεσαι να στοιχειοθετήσεις κατηγορίες και να συλλέξεις στοιχεία, μια δουλειά που απαιτεί τεράστιο κόπο και ρίσκο πολλών αστυνομικών και δικαστικών, είναι μάλλον πολυτέλεια να επιλέγεις το χρόνο βάσει πολιτικών σκοπιμοτήτων…
-Πώς "θεραπεύονται" οι στρεβλές νοοτροπίες (παραβατικότητα όλων των ειδών, εύκολος πλουτισμός, καλοπέραση κλπ) που “κουβαλά” η Κρήτη και δυστυχώς μεταλαμπαδεύονται από γενιά σε γενιά; Η λέξη “λεβεντιά” πόσο αντιστοιχεί στην αρχέτυπη έννοιά της;
Αυτό το ερώτημα, είναι και τα βασικότερο στο οποίο πρέπει όλοι να απαντήσουμε. Πρώτα από όλα, να αποδεχτούμε ότι υπάρχει πρόβλημα. Στην Κρήτη δεν κατοικούν άγγελοι, αλλά ούτε βέβαια και διάβολοι. Όμως έχουν διαμορφωθεί κάποιες συνθήκες που δυστυχώς έχουν ενταχθεί στη νεώτερη κουλτούρα των κατοίκων του νησιού, που συμβάλλουν στην παραβατικότητα. Η αλλοτρίωση της παράδοσης και η στρεβλή ερμηνεία και μετεξέλιξή της σε συνδυασμό με τη νοοτροπία της ασυδοσίας και του εύκολου πλουτισμού, οδηγούν σε διάφορες παραβατικές συμπεριφορές. Το κακό είναι ότι μπορεί οι συμπεριφορές αυτές να μην αφορούν μεγάλο μέρος της κοινωνίας, όμως σχεδόν το σύνολο της κοινωνίας τις ανέχεται. Η κρητική κοινωνία σε μεγάλο βαθμό έχει εκμαυλιστεί και ρέπει σε συγκεκριμένες συμπεριφορές, οι οποίες δημιουργούν προβλήματα. Το αλκοόλ σε κάθε ευκαιρία, τα όπλα, τα ναρκωτικά, η επιθετική οδήγηση και η αδιαφορία για το περιβάλλον είναι κατά τη γνώμη μου τα κύρια προβλήματα που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε. Χωρίς να παραγνωρίζουμε και το ποια τελικά θέλουμε να είναι η ταυτότητα του κρητικού, ποια έννοια έχει ακριβώς στις μέρες μας η λεβεντιά και ποιο πρότυπο καλλιεργούμε εν τέλει στα παιδιά μας. Κατ’ αρχήν να υπάρξει η αποδοχή-παραδοχή των προβλημάτων και η βούληση να διορθωθούν. Να γίνουν μελέτες κοινωνικών παρεμβάσεων και προφανώς να εφαρμοστούν με συνέπεια οι αντίστοιχες πολιτικές. Δεν μπορούμε να κάνουμε μελέτες μόνο για υποδομές, δρόμους, γεφύρια κλπ και να μην έχουμε καμιά μελέτη για την ψυχοκοινωνική κατάσταση ιδιαίτερα σε ορισμένες περιοχές του νησιού. Στην ουσία μιλάμε για ανάγκη κοινωνικών παρεμβάσεων που θα οδηγήσουν αργά και σταθερά σε κοινωνικό μετασχηματισμό. Κάτι βέβαια πολύ δύσκολο και σίγουρα με πολύ αργές διαδικασίες. Μιλάμε γενικά και αόριστα για Παιδεία, αλλά πρέπει να εξειδικεύσουμε συγκεκριμένες παρεμβάσεις. Δεν αρκεί μόνο η αστυνόμευση,η οποία χρειάζεται και πρέπει να είναι σταθερή και συνεπής. Η αστυνομία δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνη της προβλήματα που όλες οι κοινωνικές συνθήκες συμβάλλουν στη δημιουργία τους.
Διαβάστε όλα τα άρθρα του αφιερώματος του Cretalive με τίτλο Η Κρήτη Όπως Δεν Την Θέλουμε
Διαβάστε περισσότερες ειδήσεις από την Κρήτη
