"Αφανίζονται πολεοδομικά ολόκληρα χωριά και οικισμοί" - Στον Πρωθυπουργό οι Περιφερειάρχες

Ομόφωνα "πέρασε" στη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Κρήτης το ψήφισμα για απόσυρση του Προεδρικού Διατάγματος που αφορά την οριοθέτηση των οικισμών με πληθυσμό κάτω των 2.000 κατοίκων. Το διάταγμα, όπως έχει γράψει το Cretalive, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, καθώς θεωρείται ότι επιφέρει σημαντικές αλλαγές στις χρήσεις γης και τους όρους δόμησης σε μικρούς οικισμούς, περιλαμβανομένων και των προϋφιστάμενων του 1923.

Κατά τη διάρκεια της μονοθεματικής συνεδρίασης, ο Περιφερειάρχης Κρήτης, Σταύρος Αρναουτάκης, ανακοίνωσε ότι το θέμα θα τεθεί αύριο Παρασκευή, ως πρώτο και βασικό στη συνάντηση των Περιφερειαρχών με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Ο κ. Αρναουτάκης εξέφρασε την ανησυχία του για τις επιπτώσεις του διατάγματος, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: "Δεν μπορεί από τη μια μέρα στην άλλη να γίνουν οι συμπατριώτες μας από νοικοκύρηδες... χωρίς περιουσία". 

Image

Τα νούμερα που σοκάρουν

Στοιχεία που προκαλούν σοκ παρουσίασε στην τοποθέτησή του ο Εντεταλμένος Περιφερειακός Σύμβουλος για ευρωπαϊκά και διεθνή θέματα αλλά και Πολεοδόμος - Χωροτάκτης,  Γιώργος Αλεξάκης, επισημαίνοντας ότι "η εξ ορισμού απαγόρευση των ορίων είναι το πρόβλημα του νέου Προεδρικού Διατάγματος και πολύ ορθά τα κόμματα και φορείς έχουν αντιδράσει.

"Όλοι οι δήμοι είναι αντίθετοι και το ερώτημα είναι στο μέλλον που οι μελετητές θα φέρουν τα νέα πετσοκομμένα όρια των οικισμών τι θα γίνει;" διερωτήθη και ανέφερε πως το συγκεκριμένο ΠΔ εντείνει τη στεγαστική κρίση δεν βοηθά την ισόρροπη ανάπτυξη και την αποκέντρωση και "δεν αποτελεί αναπτυξιακή πολιτική".

Ο κ. Αλεξάκης παρουσίασε ενδεικτικά κάποιες μειώσεις στην πολεοδόμηση οικισμών που θα επιφέρει το Προεδρικό Διάταγμα εφόσον ισχύσει ως έχει:
-Αγιος Βλάσης μείωση 97%
-Βενεράτο μείωση πάνω από 80%
-Προφήτης Ηλίας μείωση κατά 60%
-Άγιος Σύλλας 81%

Όπως προκύπτει η μείωση των ορίων θα είναι από 50% και πάνω, μέχρι και 97 %!
 

Image

Υπενθυμίζεται ότι οι εκπρόσωποι των τοπικών φορέων έχουν εκφράσει το προηγούμενο διάστημα την άμεση ανάγκη για απόσυρση του διατάγματος, προκειμένου να προστατευθούν τα δικαιώματα των κατοίκων των μικρών οικισμών και να διασφαλιστεί η βιώσιμη ανάπτυξη της υπαίθρου. Επισημαίνουν ότι οι αλλαγές που προωθούνται θα οδηγήσουν σε αποδυνάμωση των τοπικών κοινωνιών και να δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα στην ιδιοκτησία και την οικοδομική δραστηριότητα. Ζητούν δε την άμεση απόσυρση του διατάγματος και την έναρξη διαλόγου για την εξεύρεση λύσεων που θα λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες των μικρών οικισμών.

Κατηγορηματική και η αντίθεση του Δημάρχου Παύλου Μπαριτάκη 

Μήνυμα πως το προεδρικό διάταγμα που αφορά τους οικισμούς κάτω των 2000 κατοίκων πρέπει να καταργηθεί άμεσα, έστειλε με εμφατικό τρόπο ο Δήμαρχος Βιάννου κ. Παύλος Μπαριτάκης στη διάρκεια του μονοθεματικού Περιφερειακού Συμβουλίου, που συνεδρίασε με αποκλειστικό αντικείμενο το συγκεκριμένο φλέγον ζήτημα.

Ο Δήμαρχος Βιάννου επισήμανε πως από την πρώτη στιγμή οι Δήμοι της Κρήτης έχουν εκφράσει μέσα από κοινό ψήφισμα την αντίθεση τους με τρόπο ξεκάθαρο, αντιδρώντας σε αυτό το ΠΔ για τους οικισμούς κάτω των 2000 κατοίκων που καταργεί τη δόμηση, η οποία επί πολλά χρόνια, έδινε λύση στην πολεοδόμηση και την οικιστική ανάπτυξη των δημοτών.

«Ο Δήμος Βιάννου δέχεται σήμερα τεράστια οικιστική πίεση, ιδιαίτερα στους παραλιακούς οικισμούς, λόγω της ραγδαίας ανάπτυξης που επιφέρει το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι. Οι τουριστικές επενδύσεις που προετοιμάζονται στην περιοχή μας είναι από τις μεγαλύτερες σε επίπεδο χώρας. Είναι λοιπόν αδιανόητο, εν μέσω αυτών των εξελίξεων, να έρχεται το Υπουργείο και να αποφασίζει, χωρίς καμία διαβούλευση, τη συρρίκνωση των οικισμών. Αυτό αποτελεί οπισθοδρόμηση δεκαετιών», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Δήμαρχος.
 

Image

Όπως υπογράμμισε, την ώρα που βρίσκεται σε εξέλιξη η Β’ φάση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδιασμού και εκπονούνται τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια στον Δήμο, η απόφαση αυτή όχι μόνο ανατρέπει τον υφιστάμενο σχεδιασμό αλλά στερεί από τις τοπικές κοινωνίες κάθε αναπτυξιακή δυνατότητα.

«Η Βιάννος προσπαθεί να ολοκληρώσει την πολεοδόμηση από τη δεκαετία του ’90. Το υψηλό κόστος και οι χρονοβόρες διαδικασίες καθυστερούν διαρκώς τα σχέδια. Τώρα, με το νέο Π.Δ., η κατάσταση γίνεται μη διαχειρίσιμη. Δεν μπορούμε να παραμείνουμε άπραγοι. Για αυτό πρέπει να ενώσουμε τις φωνές μας ως Τοπική Αυτοδιοίκηση και να απαιτήσουμε την άμεση απόσυρση του διατάγματος αυτού», πρόσθεσε.

Ο Δήμαρχος τόνισε πως η αποκέντρωση και η ενίσχυση της περιφέρειας δεν μπορεί να επιτευχθεί μέσα από περιορισμούς που καθιστούν αδύνατη την παραμονή και την επιχειρηματική δραστηριότητα των νέων στον τόπο τους.

«Αν θέλουμε να κρατήσουμε ζωντανή την ύπαιθρο και να δώσουμε πραγματικά κίνητρα στους νέους να μείνουν και να δημιουργήσουν στον τόπο τους, πρέπει να άρουμε τα εμπόδια, όχι να τα αυξάνουμε».

Για αυτό και όπως επισήμανε ο κ. Μπαριτάκης, ο Δήμος Βιάννου όπως και όλοι οι Δήμοι επιθυμούν την απόσυρση του ΠΔ και ζητούν να υπάρξει μια επανεκκίνηση ενός θεσμικού διαλόγου γύρω από τα τοπικά πολεοδομικά σχέδια που εκπονούνται στους Δήμους, προκειμένου από κοινού να διαπιστωθεί αν  πρέπει να αλλάξει κάτι. Πάντα όμως σε συζήτηση με την Τοπική Αυτοδιοίκηση και σε συνεργασία με την κεντρική Πολιτεία

Οι θέσεις του Περιφερειακού Συμβουλίου Κρήτης για το πρόδρομο διάταγμα οριοθέτησης οικισμών 

Στο ψήφισμα που εκδόθηκε με τις θέσεις του Περιφερειακού Συμβουλίου Κρήτης επισημαίνονται τα εξής:

Το Περιφερειακό Συμβούλιο Κρήτης, εκφράζει ομόφωνα την αντίθεσή του στο Προεδρικό Διάταγμα 194/2025 (ΦΕΚ Δ’ 194/15.05.2025) με τίτλο "Καθορισμός κριτηρίων, τρόπου και διαδικασιών οριοθέτησης των οικισμών της Χώρας με πληθυσμό κάτω των δύο χιλιάδων (2.000) κατοίκων, περιλαμβανομένων και των προ υφιστάμενων του 1923, καθώς και καθορισμός χρήσεων γης και γενικών όρων και περιορισμών δόμησης".

Η οριζόντια εφαρμογή του εν λόγω Προεδρικού Διατάγματος, το οποίο προβλέπει όχι μόνο την απαγόρευση διεύρυνσης των ορίων των οικισμών, αλλά και την αυτοματοποιημένη συρρίκνωση αυτών, δημιουργεί σειρά από ανορθολογισμούς και αδικίες προς του πολίτες, υπονομεύοντας κατάφωρα την ασφάλεια δικαίου όπως και θεμελιώδη συνταγματικά δικαιώματα περί ιδιοκτησίας.

Με το Προεδρικό Διάταγμα 194/2025 επέρχονται σημαντικές αλλαγές στα δεδομένα που αφορούν χιλιάδες ιδιοκτήτες γης σε οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων.

Το Π.Δ. οδηγεί σε δραματική κατακόρυφη απαξίωση της ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας στους οικισμούς αυτούς, καθώς χιλιάδες ακίνητα (και ειδικά μικρά οικόπεδα) καθίστανται μη οικοδομήσιμα, με αποτέλεσμα την πλήρη απώλεια της αξίας τους.

Το νέο πλαίσιο που θα δημιουργηθεί με την εφαρμογή του Π.Δ., θα οδηγήσει σε "πολεοδομικό αποκλεισμό" πολλών περιοχών της Ελληνικής υπαίθρου, με αποτέλεσμα την αναπτυξιακή υποβάθμιση, το μαρασμό και την ερήμωση της, ενώ ταυτόχρονα ακυρώνει κάθε προσπάθεια αποκέντρωσης και αποσυγκέντρωσης που τόσο πολύ έχουν ανάγκη τα μεγάλα αστικά κέντρα.

Η χωρική πολιτική δεν μπορεί να είναι τιμωρητική ούτε να παραβλέπει την αρχή της χρηστής διοίκησης και του σεβασμού των δικαιωμάτων των πολιτών.

Η ισόρροπη ανάπτυξη, ιδίως στην περιφέρεια, απαιτεί ορθολογικό σχεδιασμό με κοινωνική συναίνεση, επιστημονικά κριτήρια και δημοκρατική λογοδοσία.

Η συμμετοχή των Δήμων και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης απουσιάζει, ενώ ακόμα και ο ρόλος των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων περιορίζεται στην τυπική επικύρωση προαποφασισμένων επιλογών, ακολουθώντας τις «οδηγίες» του Π.Δ..

Το Π.Δ. προωθεί μια συγκεντρωτική, άκαμπτη και οριζόντια προσέγγιση στον πολεοδομικό σχεδιασμό, αγνοώντας τις χωρικές, κοινωνικές και οικονομικές ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής και απαξίωση της υπαίθρου αντί της ενεργοποίησης κινήτρων για την αποτροπή της αστυφιλίας στα πλαίσια της αλλαγής του παραγωγικού μοντέλου και της ισόρροπης ανάπτυξης της χώρας.

Επίσης, το νέο ΠΔ αντί να αμβλύνει επιτυγχάνει την όξυνση της Στεγαστική Κρίσης.

Το Περιφερειακό Συμβούλιο Κρήτης καλεί ΟΜΟΦΩΝΑ το Υπουργείο Περιβάλλοντος :

   Να προβεί πρώτα σε απλοποίηση, ενοποίηση και κωδικοποίηση της Πολεοδομικής και Χωροταξικής Νομοθεσίας με διάλογο με την Τοπική και Περιφερική Αυτοδιοίκηση και το ΤΕΕ, μετά σε οικονομική χρηματοδότηση των ΟΤΑ και τέλος στην εκπόνηση Πολεοδομικών Σχεδίων σε κάθε οικισμό (όχι για να ικανοποιηθεί το ΣτΕ αλλά για την ευημερία των πολιτών).
   Να επιδείξει εμπιστοσύνη στον Πολίτη – οικιστή καθώς και στην Αυτοδιοίκηση με αποκέντρωση αρμοδιοτήτων και πόρων,
   Να δείξει εμπιστοσύνη στα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια που εκπονούνται τώρα να καθορίσουν αυτά τα όρια των οικισμών με επιστημονικά κριτήρια και είτε να τα μειώσουν, είτε να τα διατηρήσουν, είτε να τα αυξήσουν με τεκμηρίωση και όχι να απαγορεύσει εξ’ ορισμού κάθε αύξηση και να επιβάλει εξ’ ορισμού τη μείωση των ορίων των οικισμών.
   Να εξαιρεθούν της οριοθέτησης όλοι οι οικισμοί που έχουν χαρακτηριστεί ως Πολεοδομικές Ενότητες από τα εγκεκριμένα Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΓΠΣ) του ν.2508/97.
   Να διερευνηθεί και η τροποποίηση του άρθρου 12 του Ν. 4759/2020.

Το Περιφερειακό Συμβούλιο Κρήτης αφού έλαβε υπόψη τις απόψεις επιστημονικών φορέων, των Δήμων της Κρήτης και τις απόψεις των μελών του, ΟΜΟΦΩΝΑ καλεί την Κυβέρνηση :

   να προχωρήσει στην κατάργηση του Π.Δ. 129/2025,
   να ξεκινήσει συζήτηση από μηδενική βάση με τους εκπροσώπους των  φορέων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α' και Β' βαθμού καθώς και με τη διοίκηση του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, για ένα  επιστημονικά τεκμηριωμένο και αυτοδιοικητικά συμμετοχικό πλαίσιο οριοθέτησης των οικισμών και την εξεύρεση μιας ρεαλιστικής και εφαρμόσιμης λύσης, που δεν θα υποβαθμίζει την αναπτυξιακή προοπτική της Ελληνικής υπαίθρου.

   Να λάβει υπόψη της όλες τις προτάσεις που έχουν υποβληθεί από τις Περιφέρειες (και την ΕΝΠΕ), τους Δήμους, (τις ΠΕΔ και ΚΕΔ) το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, από τους Δικηγορικούς Συλλόγους, από το Σύλλογο Ελλήνων Πολεοδόμων και Χωροτακτών, κλπ.
   Να λάβει υπόψη της τα ισχυρά θεμελιωμένα εμπράγματα δικαιώματα της μικρο-ιδιοκτησίας που διασφαλίζονται από το άρθρο 17 του Ελληνικού Συντάγματος και την αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης των πολιτών, που όμως θίγονται από το ΠΔ 194/25.

Διαβάστε περισσότερες ειδήσεις από την Κρήτη και το Ηράκλειο