Την πρόθεση και της Κομισιόν να παρουσιάσει την Τετάρτη "ένα πακέτο προτάσεων για τον τρόπο διαχείρισης και μείωσης των μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPLs) στην ΕΕ", αλλά και τα βασικά χαρακτηριστικά του ίδιου πακέτου, το οποίο αφορά τόσο την Ελλάδα, όσο και την Κύπρο, παρουσιάζει με συνέντευξη που παραχώρησε, ο Αντιπρόεδρος της Κομισιόν Βάλντις Ντομπρόβσκις.
Συγκεκριμένα , ο Αντιπρόεδρος αρμόδιος μεταξύ άλλων και για την Τραπεζική Ένωση επισημαίνει ότι "στο ευρωπαϊκό επίπεδο κάνουμε ήδη πρόοδο και η χειρότερη στιγμή του προβλήματος είναι πίσω μας καθώς τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια έχουν σημειώσει μείωση κατά το 1/3 του συνολικού τους όγκου στην ΕΕ, και σήμερα βρισκόμαστε στα 4,4 δισ από το 6,7 δισ που ήταν όλα μαζί στην κορύφωση της κρίσης". Ο Αντιπρόεδρος Ντομπρόβσκις επισημαίνει ότι οι χώρες που είχαν αρχικά μεγάλα επίπεδα, όπως η Ιταλία έκαναν σημαντική πρόοδο" και πως "ο σκοπός της Κομισιόν είναι να κατεβάσουμε τώρα ένα πακέτο για να επιταχυνθεί αυτή η τάση". Κληθείς να διευκρινίσει τα επιμέρους χαρακτηριστικά του πακέτου ο Αντιπρόεδρος αναφέρει ότι "θα περιέχει εχέγγυα και προβλέψεις για την κάλυψη απώλειας εσόδων και κεφαλαίων των τραπεζών από δάνεια που είναι ή θα καταστούν μη εξυπηρετούμενα, μέσω μιας νέας οδηγίας για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις των τραπεζών". Σημειώνει ότι "η νέα οδηγία θα περιέχει ελάχιστες προβλέψεις για τα NPLs που θα είναι συγκεκριμένες για κάθε τράπεζα".
"Δεύτερον", αναφέρει, "θα ανοίξουμε και θα βάλουμε κανόνες στην δευτερογενή αγορά NPLs με σκοπό να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα της ασυμμετρίας πληροφόρησης των αγοραστών". Διευκρινίζει ότι "η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών θα κληθεί να δημιουργήσει μια στάνταρ φόρμα πληροφόρησης για τα δεδομένα που χρειάζονται οι αγοραστές των ΝPLs". Επιπλέον η νέα οδηγία θα τροποποιεί τις σημερινές προβλέψεις για το πως οι χρηματοπιστωτικές αυτές υπηρεσίες θα πιστοποιούνται και θα εγκρίνονται σε επίπεδο ΕΕ", ενώ θα υπάρχει και "σαφήνεια για την διασυνοριακή δικαστική συνδρομή και την πρόσβαση στα ενέχυρα των δανείων, με τρόπο που θα εξασφαλίζει τον δανειστή και τον καταναλωτή ταυτόχρονα".
"Τρίτον" και θα έχει άμεση επίπτωση στη περίπτωση της Ελλάδας και της Κύπρου - οι δύο χώρες με τα μεγαλύτερα ποσοστά ΝPLs - "θα φτιάξουμε ένα πρότυπο με οδηγίες για το πως τα Κράτη Μέλη θα μπορούν να δημιουργούν εθνικές αρχές, διαχείρισης NPLs, αν το επιθυμούν, στο πλαίσιο της οδηγίας BRRD και των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων". Ο Αντιπρόεδρος εξηγεί ότι "πρόκειται για ένα πρότυπο λειτουργίας και κανόνες υπό των εθνικών συστημάτων αφερεγγυότητας, μια αξιολόγηση των υπαρχόντων συστημάτων και συστάσεις προς τα Κράτη Μέλη που έχουν αναποτελεσματικά συστήματα".
Κληθείς να διευκρινίσει τον τρόπο με τον οποίο θα γίνεται η κρίσιμη διαχείριση των διασυνοριακών υποθέσεων, απάντησε πως "προβλέπεται ένα σύστημα πιστοποίησης και ελέγχουν αφενός των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, αφετέρου μια ομογενοποίηση των διαδικασιών και των προϋποθέσεων για το ποιος θα έχει το δικαίωμα να απαιτήσει εξυπηρέτηση του δανείου του σε διασυνοριακό επίπεδο με το αυτοματοποιημένο σύστημα". Ο Βάλντις Ντομπρόβσκις εξηγεί ότι "το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η πρόσβαση στην πληροφόρηση, η ασυμμετρία των πληροφοριών και η πολυπλοκότητα και η ποικιλομορφία των σημερινών συστημάτων". "Η επίκληση των ενεχύρων είναι κομμάτι της διαδικασίας και θα πρέπει να μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο. Αυτός είναι ο λόγος που θα επιβληθούν πρότυπα, όμως η ίδια η επιβολή της νομοθεσίας θα εναπόκειται και πάλι στις εθνικές αρχές", εξηγεί. "Εκεί βρίσκονται σήμερα και οι στενώσεις", τονίζει.
"Σε ό,τι αφορά την Κύπρο, καταρχήν πρέπει να συνεχίσει να εργάζεται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Η Κύπρος είναι δεύτερη μόνο μετά την Ελλάδα στα NPLs και το νέο πλαίσιο θα την εξυπηρετήσει ποικιλοτρόπως", αναφέρει ο Επίτροπος στο ΚΥΠΕ. Εξηγεί μάλιστα ότι "τα προληπτικά εχέγγυα των τραπεζών θα ενθαρρύνουν τους πιστωτές να ασφαλίζονται για απώλειες και να αντιμετωπίζουν ενεργά το ζήτημα των NPLs που συγκεντρώνουν, το ίδιο θα πετύχει και η διαδικασία εξωδικαστικής εκτέλεσης σε σχέση με τα ενέχυρα".
Κληθείς να υπολογίσει ποσοτικά το πόσο θα μειωθούν τα NPLs μέσω της νέας οδηγίας αναφέρει ότι "με βάση τις εκτιμήσεις που έχουμε, σε δύο χρόνια αναμένουμε επιπλέον μείωση 1% και μετά πολλαπλάσια μείωση μόνο και μόνο από τη διευκόλυνση των πωλήσεων αυτών των δανείων στη δευτερογενή αγορά".
Εξηγεί βεβαίως ότι "η δικαιοδοσία για την τήρηση του νόμου παραμένει εθνική" και αν αυτό αποτελεί πρόβλημα "θα μπορούσαμε να το λύσουμε με τον εναρμονισμό της νομοθεσίας για τη αφερεγγυότητα, κάτι που είναι πολύ δύσκολο ακόμα γιατί αυτού του είδους η νομοθεσία είναι πολύ βαθιά ενσωματωμένη στο εθνικό ποινικό και αστικό δίκαιο όλων των Κρατών Μελών". "Φυσικά όμως έχουμε και τη δεύτερη ρεαλιστική λύση που είναι οι κοινοί κανόνες - to benchmarking - αλλά ακόμα πιο βασικό είναι το να μειωθεί το ίδιο το ρίσκο επί των δανείων".
O Αντιπρόεδρος εξηγεί ότι "οι Τράπεζες θα πρέπει να έχουν προβλέψει για τις απώλειες επί NPLs και ειδικά σε σχέση με τα NPLs που δεν έχουν κάποια υποθήκη, η πρόβλεψη πρέπει να γίνει σε βάθος διετίας".
Συμπληρώνει δε ότι το ίδιο μοντέλο θα ακολουθηθεί και στην Ελλάδα, που έχει το χειρότερο σχετικό πρόβλημα, διευκρινίζοντας ότι "τώρα εναπόκειται στην Ελλάδα να δημιουργήσει μια εθνική αρχή για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, συζητώντας με την τρόικα".
Ο Αντιπρόεδρος Ντομπρόβσκις είναι σαφής: "το πρόβλημα και στην Ελλάδα και στην Κύπρο είναι η αναποτελεσματικότητα της κείμενης νομοθεσίας, αυτός είναι ο λόγος που έχουν τόσο μεγάλη απόσταση από την τρίτη χειρότερη επίδοση, αυτή της Πορτογαλίας, με την Ελλάδα να είναι στο 45%, την Κύπρο στο 32,1 και την Πορτογαλία στο 14%".
Τέλος, απαντώντας στο ερώτημα για την μελλοντική διαχείριση του προβλήματος σε ευρωπαϊκό επίπεδο μέσω της κοινής αρχής αναδιάρθρωσης τραπεζών και την άρνηση χωρών όπως η Ολλανδία να πληρώσουν τα NPLs άλλων χωρών ο Βάλντις Ντομπρόβσκις διευκρινίζει: "το πλάνο μας προβλέπει μόνο τη μείωση του κινδύνου, δεν έχει αμοιβαιοποίηση, την αμοιβαιοποίηση θα την δούμε μόνο μετά από το χρονικό σημείο που το ρίσκο θα έχει μειωθεί". "Βεβαίως οι Ολλανδοί για παράδειγμα, θέλουν αμοιβαιοποίηση μόνο αν υπάρχει `επαρκής μείωση ρίσκου`. Η Κομισιόν σήμερα λέει ότι είναι επαρκής η μείωση σε σχέση με το 2016 και με την πρότασή μας θα φέρνουμε ακριβώς αυτό που χρειάζεται για περαιτέρω μείωση ρίσκου και για απαντήσουμε στο δικό μας κομμάτι της εξίσωσης", καταλήγει ο Αντιπρόεδρος.