Οι Τουρκοκύπριοι προσέρχονται σήμερα Κυριακή στις κάλπες για να εκλέξουν τους πενήντα εκπροσώπους τους στη «Βουλή» των κατεχομένων. Η παντελής απουσία του Κυπριακού από την προεκλογική εκστρατεία είναι το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο αυτής της αναμέτρησης. Όλα τα πολιτικά κόμματα επέλεξαν να σταθούν σε ενδοκοινοτικά ζητήματα, προβάλλοντας προτάσεις στη λογική του «να διορθώσουμε το σπίτι μας».
Όπως αναφέρει η κυπριακή εφημερίδα «Φιλελεύθερος», είναι γεγονός ότι οι εκλογές δεν επηρεάζουν άμεσα τη θέση του Τουρκοκύπριου ηγέτη, Μουσταφά Ακιντζί, ο οποίος δεν ασκεί εκτελεστική εξουσία αλλά κύρια ασχολία του είναι η διαπραγμάτευση του Κυπριακού.
Εμμέσως, όμως, η εκλογή μιας «διοίκησης» που τάσσεται υπέρ της ομοσπονδιακής λύσης του Κυπριακού θα ενισχύσει τον κ. Ακιντζί σε μια ενδεχόμενη επανέναρξη των συνομιλιών την ερχόμενη Άνοιξη, αφού δηλαδή θα έχουν ολοκληρωθεί και οι προεδρικές εκλογές στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Τυχόν αλλαγή στη «διοίκηση» των Τ/Κ προς το προοδευτικότερο, θα εξουδετερώσει επίσης και αποφάσεις του σημερινού συνασπισμού του κόμματος Εθνικής Ενότητας (ΚΕΕ) και του Δημοκρατικού Κόμματος (ΔΚ) που πραγματικά ενέτειναν την καχυποψία και τις εντάσεις μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Αποφάσεις αυτού του είδους ήταν η επιβολή τελών στην ανθρωπιστική βοήθεια προς τους Ελληνοκύπριους της Καρπασίας και τους Μαρωνίτες στον Κορμακίτη, καθώς επίσης και οι απαγορεύσεις στο να λειτουργούν ορθόδοξες εκκλησίες.
Οι δημοσκοπήσεις και η γενικότερη αίσθηση που επικρατεί, πάντως, αφήνουν ορθάνοιχτο το ενδεχόμενο να σχηματιστεί ένας ακόμα δεξιός ή και ακροδεξιός συνασπισμός, γεγονός που θα περιπλέξει σε μεγάλο βαθμό την όποια νέα διαδικασία λύσης και θα ενθαρρύνει την ενσωμάτωση στην Τουρκία.
Τα βασικά ζητήματα
Παρατηρητές αποδίδουν την απουσία του Κυπριακού από την προεκλογική ατζέντα στα κατεχόμενα στην απογοήτευση που προκάλεσε η κατάρρευση της πολυμερούς διάσκεψης στο ελβετικό θέρετρο του Κραν Μοντάνα στις αρχές του περασμένου Ιουλίου. Ένας άλλος παράγοντας είναι ότι η σημερινή ψηφοφορία δεν αναδεικνύει τον διαπραγματευτή της τ/κ κοινότητας.
Το γεγονός, πάντως, ότι δεν υπάρχει αυτή την περίοδο ούτε υποψία για επανέναρξη της διαδικασίας λύσης, ώθησε τα τ/κ κόμματα να αποφύγουν τον δημόσιο διάλογο για το πολιτικό πρόβλημα του νησιού.
«Ακόμα και το Ρεπουμπλικανικό Τουρκικό Κόμμα (ΡΤΚ) που θέτει το Κυπριακό πάντα ως το πρωτεύον ζήτημα, έχτισε την προεκλογική του εκστρατεία στην ανάγκη να αλλάξει η δομή του συστήματος στον βορρά», ανέφερε στην εφημερίδα, ο Μέτε Χατάι, αναλυτής στο κυπριακό τμήμα του Ινστιτούτου Ειρήνης και Έρευνας του Όσλο (PRIO).
Ο τουρκολόγος Νίκος Μούδουρος, σε συνομιλία με τον «Φιλελεύθερο», τόνισε ότι για τον παραμερισμό του Κυπριακού υπάρχει και η ιδεολογική πτυχή του ζητήματος. «Οι Τ/Κ φαίνεται να αναπτύσσουν νέες «κόκκινες γραμμές» στο Κυπριακό. Παίρνουν ως δεδομένο ότι μεγάλο μέρος των Ε/Κ είναι ανέτοιμοι να προχωρήσουν σε διαμοιρασμό της εξουσίας. Ως εκ τούτου, προσπαθούν να μπουν σε έναν διάλογο με την Τουρκία για επίλυση άλλων ανοιχτών ζητημάτων που δεν αφορούν στην ε/κ κοινότητα, αλλά τις σχέσεις των Τ/Κ με την Τουρκία».
Τα ζητήματα αυτά κυριάρχησαν στον προεκλογικό και είναι τα ακόλουθα:
Ποιοι θα είναι οι πρωταγωνιστές και πώς θα διαχειρίζονται την οικονομική ανάπτυξη των κατεχομένων σε συνθήκες μη ομοσπονδιακής επίλυσης του Κυπριακού προβλήματος.
Η επιρροή που ασκεί η Άγκυρα στις πολιτικές δομές της τ/κ κοινότητας, ο ρόλος της τουρκικής «πρεσβείας», η μέθοδος εμπλοκής στα ενδοκοινοτικά ζητήματα
Το ζήτημα του πληθυσμού και των υπηκοοτήτων. Το προέβαλε ιδιαίτερα το ΡΤΚ, το οποίο έχει αυστηρές θέσεις επ’ αυτού και έχει δεσμευτεί, αν εκλεγεί, να προχωρήσει σε ακύρωση υπηκοοτήτων που αποδεδειγμένα έχουν δοθεί παράτυπα ή παράνομα. Ήδη προχώρησε σε δικαστικές αγωγές διότι ο απερχόμενος συνασπισμός ΚΕΕ-ΔΚ έχει εκχωρήσει περίπου δέκα χιλιάδες νέες υπηκοότητες.
Το πώς θα διαχειριστούν οι τ/κ ζητήματα που άπτονται της διαφθοράς και των σκανδάλων.