Αν και είχε σχεδιαστεί ως ένας αποχαιρετιστήριος γύρος θριάμβου, τώρα η τελευταία επίσκεψη του Ομπάμα ως πρόεδρος των ΗΠΑ θα περιλαμβάνει ένα αμήχανο καθήκον. Θα πρέπει να καθησυχάσει τους Ευρωπαίους ηγέτες ότι η προεδρία του Τραμπ δεν θα είναι τόσο κακή όσο φοβούνται. Η δουλειά δεν είναι εύκολη. Ο Φρανσουά Ολάντ για παράδειγμα είχε πει τον Αύγουστο ότι οι υπερβολές του Ρεπουμπλικανού «σε κάνουν να θες να κάνεις εμετό».
Ο Ομπάμα «φόρεσε» το... γενναίο του πρόσωπο, όταν προσκάλεσε τον διάδοχό του στον Λευκό Οίκο την προηγούμενη εβδομάδα, σχολιάζει ο Guardian. Υποσχέθηκε να γίνει με τάξη η μετάβαση. Αλλά όταν συναντήσει τους ηγέτες της Γερμανίας, της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Ιταλίας στο Βερολίνο, θα είναι δύσκολο να κρύψει τα πραγματικά αισθήματά του, προσθέτει η βρετανική εφημερίδα.
Αλλωστε, τον Μάιο ο Ομπάμα είχε πει για το πώς οι σύμμαχοι των ΗΠΑ βλέπουν τον Τραμπ: «Ανησυχούν και για καλό λόγο, γιατί πολλές από τις προτάσεις του δείχνουν είτε άγνοια για τις διεθνείς υποθέσεις, ή μία υπεροπτική στάση, ή ένα ενδιαφέρον για tweets και τίτλους και όχι για το τι πραγματικά απαιτείται για να παραμείνει η Αμερική ασφαλής».
Συμβουλές στη Μέρκελ
Αν κάνει οποιαδήποτε προσπάθεια να «απαλύνει» την άποψή του, δεν θα πείσει. Αντίθετα, μπορεί κατ' ιδίαν να «προπονήσει» την Ανγκελα Μέρκελ για το ποιοι είναι οι καλύτεροι τρόποι ώστε να κρατήσει τον Τραμπ υπό έλεγχο, γράφει ο Guardian. Ο Λευκός Οίκος βλέπει την Γερμανίδα Καγκελάριο ως την πιο αξιόπιστη, ιδεολογικά συμβατή και ικανή Ευρωπαία σύμμαχο.
Στις πρώτες αντιδράσεις μετά από την εκλογή Τραμπ, η Μέρκελ είχε ξεκαθαρίσει ότι η μελλοντική συνεργασία τους εξαρτάται από το αν ο Αμερικανός μεγιστάνας θα αποδεχθεί τη δημοκρατία, την ελευθερία, τον σεβασμό για τους νόμους και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια ανεξάρτητα από το χρώμα του δέρματος, τη θρησκεία, το φύλο, τον σεξουαλικό προσανατολισμό ή τις πολιτικές απόψεις.
Με την Τερέζα Μέι να μην έχει δοκιμαστεί και να είναι υπό πίεση από τις ίδιες εθνικιστικές λαϊκιστικές δυνάμεις που οδήγησαν τον Τραμπ στη νίκη, η Βρετανία και ο άπειρος υπουργός Εξωτερικών της, Μπόρις Τζόνσον, δεν μπορούν να υπολογιστούν για τη διατήρηση της κοσμοθεωρίας του Ομπάμα. Η Γαλλία αντιμετωπίζει τα δικά της κινήματα κατά του κατεστημένου καθώς οι εκλογές πλησιάζουν. Στην Ιταλία, ο Ματέο Ρέντσι μπορεί να έχει σοβαρά προβλήματα αν χάσει το δημοψήφισμα για τη συνταγματική μεταρρύθμιση τον Δεκέμβριο. Και οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι ηγέτες στερούνται «αναστήματος», γράφει η βρετανική εφημερίδα.
«Οπως το βλέπουν οι Αμερικανοί, η Μέρκελ- και σίγουρα όχι ο ματαιόδοξος Ζαν Κλοντ Γιούνκερ- διοικεί την ΕΕ. Είναι η Μέρκελ εκείνη που διαπραγματεύτηκε τη συμφωνία του Μινσκ με τη Ρωσία, που εκτόνωσε την ουκρανική κρίση. Ξέρει τον Βλαντιμίρ Πούτιν καλύτερα από κάθε άλλο Δυτικό ηγέτη. Είναι η Μέρκελ εκείνη που ανέλαβε την αντιμετώπιση των Σύρων προσφύγων και της κρίσης στην ευρωζώνη», αναφέρει ακόμη το δημοσίευμα.
Τι θα ζητήσει από τους Ευρωπαίους
Ο Ομπάμα θα δώσει διαβεβαιώσεις ότι ο φαινομενικά φιλικός προς τον Πούτιν Τραμπ, ο οποίος έχει υπάρξει επικριτικός απέναντι στο ΝΑΤΟ, δεν θα μπορέσει να διαλύσει ή να αλλάξει ριζικά τη συμμαχία, αν και, στην πραγματικότητα, δεν μπορεί να είναι βέβαιος για αυτό. Ο Ομπάμα θα καλέσει την ΕΕ να «καταπιεί» τις ενστάσεις της για την απολυταρχική συμπεριφορά του Ταγίπ Ερντογάν, του οποίου τη συνεργασία θεωρεί ζωτικής σημασίας για την καταπολέμηση του ISIS.
Παράλληλα, ο Ομπάμα θα πιέσει τους Ευρωπαίους να υπερασπιστούν την εμβληματική πυρηνική συμφωνία του με το Ιράν και τη συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή, απέναντι στις αναμενόμενες επιθέσεις του Τραμπ.
Αλλά πιθανότατα θα πρέπει να συμβιβαστεί ότι η προτεινόμενη διατλαντική συμφωνία εμπορίου (TTIP), που είναι αντιπαθής στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης, δεν θα επιβιώσει μετά από την αποχώρησή του.
Η ομιλία στην Αθήνα
Ο Guardian κάνει αναφορά και στην ομιλία του Ομπάμα στην Αθήνα, κατά την οποία ο Αμερικανός πρόεδρος αναμένει να εκθέσει για μία τελευταία φορά τις βασικές του πεποιθήσεις για την πρωταρχική σημασία της δημοκρατίας και των ατομικών ελευθεριών και ενός ανεκτικού κόσμου με ανοιχτά σύνορα, αγορές και μυαλά.
Ακόμη, σύμφωνα με το δημοσίευμα, θα αναγνωρίσει ότι πολλοί θυμωμένοι ψηφοφόροι στις ΗΠΑ και την Ευρώπη αισθάνονται ότι τους έχουν αφήσει πίσω, υποστηρίζοντας ότι δεν αποτελεί απάντηση ο «Τραμπισμός» και άλλα παρόμοια φαινόμενα.