Ένας λευκός πρώην αστυνομικός της πόλης του Σικάγου κρίθηκε την Παρασκευή ένοχος στη δίκη του για τον φόνο ενός μαύρου εφήβου, τον οποίο είχε πυροβολήσει «16 φορές», με τρόπο που ήταν «εντελώς αχρείαστος», τον Οκτώβριο του 2014.
Ο Τζέισον Βαν Ντάικ, που δικαζόταν για ανθρωποκτονία από πρόθεση, κατηγορείτο πως σκότωσε εξ αποστάσεως και χωρίς αιτία τον Λακουάν ΜακΝτόναλντ, 17 ετών, ενώ ο τελευταίος κράταγε μαχαίρι. Ο πρώην αστυνομικός, 40 ετών σήμερα, είχε δηλώσει αθώος.
Οι δώδεκα ένορκοι γνωστοποίησαν την ετυμηγορία τους την επομένη της έναρξης των διαβουλεύσεών τους, κρίνοντας τον πρώην αστυνομικό ένοχο για την κατηγορία του φόνου.
Τον έκριναν επίσης ένοχο άλλων δεκαέξι κατηγοριών, ιδίως αυτή της οπλοχρησίας με επιβαρυντικές περιστάσεις, αλλά τον αθώωσαν ως προς την κατηγορία της παράβασης καθήκοντος.
Δεν ανακοινώθηκε η ημερομηνία της επιβολής της ποινής του.
Μετά την απαγγελία της ετυμηγορίας, η απελευθέρωση υπό όρους του πρώην αστυνομικού ανακλήθηκε με εντολή του δικαστή και ο Βαν Ντάικ τέθηκε υπό κράτηση.
Η νομοθεσία στην Πολιτεία Ιλινόι, στις βόρειες ΗΠΑ, προβλέπει την επιβολή ποινής από φυλάκιση τεσσάρων ετών ως κάθειρξη είκοσι ετών σε περίπτωση καταδίκης για φόνο. Η οπλοχρησία με επιβαρυντικές περιστάσεις επισύρει ποινή 6 ως 30 ετών κάθειρξης.
Συγγενείς του εφήβου και ακτιβιστές εξέφρασαν ικανοποίηση για την απόφαση.
«Αυτή είναι μια νίκη για την Αμερική», έκρινε ο Μάρβιν Χάντερ, θείος του πατέρα του ΜακΝτόναλντ και εκπρόσωπος της οικογένειας. Ο Λακουάν «αντιπροσώπευε όλα τα θύματα που υπέστησαν αυτό που υπέστη», τόνισε.
Ο δήμος του Σικάγου είχε καταλήξει το 2015 σε εξωδικαστικό διακανονισμό με την οικογένεια του εφήβου, που προέβλεπε την καταβολή αποζημίωσης πέντε εκατομμυρίων δολαρίων.
Η πολύ καθυστερημένη δημοσιοποίηση, το 2015, ενός βίντεο από κάμερα περιπολικού που κατέγραψε τον θάνατο του εφήβου πυροδότησε την οργή μεγάλου μέρους του πληθυσμού και πολύμηνες διαδηλώσεις στην τρίτη μεγαλύτερη πόλη των ΗΠΑ.
Στα πλάνα εικονίζεται ο Βαν Ντάικ καθώς πυροβολεί 16 φορές εναντίον του νεαρού, που βρισκόταν σε απόσταση αρκετών μέτρων από τον αστυνομικό, και συνεχίζει να ρίχνει, αδειάζει τον γεμιστήρα του, ακόμη κι αφού ο νεαρός έχει πλέον καταρρεύσει.
Ουδείς από τους υπόλοιπους εννέα αστυνομικούς που βρίσκονταν επιτόπου δεν έκανε χρήση του υπηρεσιακού του όπλου.
Κατά τη διάρκεια της δίκης του, που διήρκεσε δέκα ημέρες, ο πρώην αστυνομικός ισχυρίστηκε ότι άνοιξε πυρ διότι ο έφηβος του φαινόταν απειλητικός. Οι συνήγοροί του προσπάθησαν να αντιτάξουν στις — συντριπτικές για τον εντολέα τους — εικόνες του βίντεο το «υπόβαθρο» της υπόθεσης, ενώ παρουσίασαν τον ΜακΝτόναλντ ως «σκληρό κακοποιό» που ετοιμαζόταν να διαπράξει «σωρεία εγκλημάτων».
Το βίντεο οδήγησε στην αποπομπή του επικεφαλής της αστυνομίας του Σικάγου και του εισαγγελέα που προΐστατο της έρευνας.
Ο Έντι Τζόνσον, ο διάδοχος επικεφαλής της Αστυνομικής Διεύθυνσης του Σικάγου (CPD), έδωσε εντολή να αποπεμφθούν επτά αστυνομικοί διότι οι καταθέσεις τους για την τραγωδία ήταν εσφαλμένες ή ψευδείς. Τρεις αντιμετωπίζουν ποινικές διώξεις και αναμένουν την προσαγωγή τους σε δίκη.
Το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ είχε διενεργήσει τον Δεκέμβριο του 2015 ομοσπονδιακή έρευνα για τη CPD. Το πόρισμά της ήταν πως οι καταχρήσεις των αστυνομικών ήταν συνεχείς στο Σικάγο, πόλη όπου η εγκληματικότητα αποτελεί γάγγραινα.
Διαδηλωτές απαίτησαν την Παρασκευή, μετά την απαγγελία της ετυμηγορίας του δικαστηρίου, τις παραιτήσεις αξιωματούχων της πόλης και να υπάρξει περαιτέρω μεταρρύθμιση της αστυνομίας.
Η απόφαση «είναι ιστορική για το Σικάγο», είπε η Τζανέτ Ουίλσον, μια διαδηλώτρια, σε δημοσιογράφους, κρίνοντας πως πρέπει να αποτελέσει «υπόδειγμα» για «όλη τη χώρα».
Ο Τζο ΜακΜάον, ο προϊστάμενος εισαγγελέας στις ποινικές διώξεις για την υπόθεση, είπε πως ελπίζει πως η απόφαση «θα ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο στις σχέσεις ανάμεσα στις δυνάμεις επιβολής της τάξης και τον πληθυσμό», διότι αποτελεί «αναγνώριση του περί δικαίου αισθήματος πολλών πολιτών».
Ο εκπρόσωπος του συνδικάτου των αστυνομικών του Σικάγου — που κάλυψε τα δικαστικά έξοδα του Βαν Ντάικ — ανέφερε ότι θα ασκηθεί έφεση.
Ο δήμαρχος Ραμ Εμάνιουελ, άλλοτε στενός συνεργάτης του πρώην προέδρου Μπαράκ Ομπάμα, περιήλθε σε εξαιρετικά δύσκολη θέση και ο ίδιος. Ανακοίνωσε στις αρχές του Σεπτεμβρίου ότι δεν θα διεκδικήσει τρίτη θητεία, καθώς η δημοτικότητά του υπέστη βαρύ πλήγμα εξαιτίας της ενδημικής βίας στο Σικάγο, που αποδίδεται στους πολέμους μεταξύ συμμοριών που διεκδικούν κυρίως τον έλεγχο της διακίνησης των ναρκωτικών.
Ο φόνος του Λακουάν ΜακΝτόναλντ εντάσσεται στο πλαίσιο μιας σειράς παρόμοιων μοιραίων σφαλμάτων της αμερικανικής αστυνομίας τα τελευταία χρόνια, με θύματα κατά συντριπτική πλειονότητα Αφροαμερικανούς, που γέννησε το κίνημα Black Lives Matter.