Γιατί τα Χριστούγεννα ενισχύουν το άγχος και την μοναξιά

Τα Χριστούγεννα θεωρούνται πολιτισμικά ως περίοδος χαράς, σύνδεσης και εορτασμού. Ωστόσο, για ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού, είναι επίσης μια περίοδος που χαρακτηρίζεται από αυξημένο άγχος, συναισθηματική ένταση και μοναξιά.

Οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας έχουν παρατηρήσει εδώ και καιρό αυτό το εποχιακό παράδοξο: ενώ οι κοινωνικές προσδοκίες αυξάνονται, η ψυχολογική ευεξία συχνά μειώνεται.
 

Γιατί τα Χριστούγεννα ενισχύουν το άγχος και την μοναξιά

1. Αυξημένες κοινωνικές προσδοκίες και συναισθηματική πίεση

Τα Χριστούγεννα φέρουν ισχυρές κοινωνικές προσδοκίες γύρω από την ευτυχία, την οικογενειακή αρμονία και την ενότητα. Όταν η πραγματικότητα δεν ταιριάζει με αυτές τις προσδοκίες, το συναισθηματικό χάσμα μπορεί να προκαλέσει:

   Αισθήματα ανεπάρκειας και αποτυχίας
   Άγχος κοινωνικής σύγκρισης
   Αυξημένη αυτοκριτική

Ψυχολογικά, αυτή η αναντιστοιχία ενεργοποιεί οδούς στρες, που σχετίζονται με άγχος και κακή διάθεση.

2. Διαταραγμένες ρουτίνες και απώλεια δομής

Οι καθημερινές ρουτίνες παρέχουν ψυχολογική σταθερότητα. Κατά την περίοδο των Χριστουγέννων, τα προγράμματα ύπνου, ο χρόνος των γευμάτων, η σωματική δραστηριότητα και η δομή της εργασίας συχνά διαταράσσονται. Η έρευνα συνδέει σταθερά τη διακοπή της ρουτίνας με:

   Αυξημένα συμπτώματα άγχους
   Συναισθηματική δυσλειτουργία
   Μειωμένη ανθεκτικότητα στο στρες

Για άτομα που είναι ήδη ευάλωτα σε αγχώδεις διαταραχές, αυτή η απώλεια δομής μπορεί να είναι ιδιαίτερα αποσταθεροποιητική.

3. Οικογενειακή δυναμική και συναισθηματική μνήμη

Οι οικογενειακές συγκεντρώσεις μπορούν ασυνείδητα να επανενεργοποιήσουν παλιούς συναισθηματικούς ρόλους και ανεπίλυτες συγκρούσεις. Από νευροψυχολογικής άποψης, τα οικεία περιβάλλοντα μπορούν να πυροδοτήσουν έμμεσες συναισθηματικές αναμνήσεις, οδηγώντας τους ενήλικες να ανταποκριθούν με αυξημένη συναισθηματική ευαισθησία.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι αντιδράσεις στο στρες τα Χριστούγεννα συχνά φαίνονται δυσανάλογες ή «εκτός χαρακτήρα».

4. Η μοναξιά γίνεται πιο ορατή κατά τη διάρκεια των εορτών

Η μοναξιά δεν αφορά μόνο το να είσαι μόνος. Πρόκειται για την αντιληπτή αποσύνδεση. Κατά τη διάρκεια των Χριστουγέννων, οι κοινωνικές εικόνες και τα μηνύματα εντείνουν την επίγνωση της απομόνωσης. Μελέτες δείχνουν ότι οι άνθρωποι που ζουν μόνοι, θρηνούν ή είναι αποξενωμένοι από την οικογενειακή εμπειρία:

   Ισχυρότερα συναισθήματα κοινωνικού αποκλεισμού
   Αυξημένα συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους
   Αυξημένο στοχασμό

Η αντίθεση μεταξύ προσδοκίας και πραγματικότητας μεγεθύνει τον συναισθηματικό πόνο.

Περισσότερα στο onmed.gr