"Θυμάμαι μια σύσκεψη, το Σάββατο στις 7 Μαρτίου, μια μεγάλη σύσκεψη που στην ουσία είχαμε όλο το υπουργικό συμβούλιο, στην οποία η αντίδραση του οικονομικού επιτελείου ήταν: «Παναγία μου! Αν κλείσουμε θα καταστραφούμε, μην το κάνεις»! Και δυο μέρες μετά, πήρα την απόφαση να κλείσω σχολεία. Και, μετά, να κλείσουμε και τα καταστήματα", αναφέρει ο Κυριάκος Μητσοτάκης σε συνέντευξή του στην Καθημερινή της Κυριακής και υπογραμμίζει μεταξύ άλλων: "Επειδή όμως είχα φροντίσει ο ίδιος να διαβάσω πολύ από τότε και να ενημερώνομαι για τον τρόπο με τον οποίο άλλες φορές διαχειρίστηκαν ανάλογα προβλήματα και να βρίσκω ιστορικές αναλογίες, ήμουν αρκετά σίγουρος ότι κάναμε το σωστό".
Ο πρωθυπουργός μιλά και για την υγειονομική κρίση και για την κρίση στον Έβρο. "Σίγουρα το προσφυγικό ήταν στο μυαλό μου. Δεν περίμενα όμως ότι θα αντιμετωπίζαμε μια κρίση αυτής της έντασης. Ουδείς, επίσης, φανταζόταν ότι θα αντιμετωπίζαμε μια πανδημία όπως αυτή που βιώνουμε σήμερα. Νομίζω ότι ασκήθηκα σε πολλά πράγματα: Στο πόσο γρήγορα πρέπει να παίρνει κανείς αποφάσεις χωρίς να έχει πλήρη πληροφόρηση. Στο ότι πρέπει να εμπιστεύεται τους ειδικούς, αλλά στην κρίσιμη στιγμή να βάζει και το δικό του, προσωπικό αποτύπωμα. Και, βέβαια, στο να βρίσκεται σε διαρκή ετοιμότητα γιατί συχνά τα πράγματα κινούνται με ταχύτητες που ίσως δεν φανταζόταν", σημειώνει τονίζοντας ότι είναι σημαντικό να στέλνει κανείς πολύ ξεκάθαρα μηνύματα στην κοινωνία.
Ειδικά για το προσφυγικό λέει ότι οι πρώτες συσκέψεις ήταν εξαιρετικά κρίσιμες καθώς η κυβέρνηση δεν είχε πλήρη εικόνα της πραγματικής έκτασης του προβλήματος και υπήρχε ανησυχία.
"Νομίζω μέσα στις πρώτες 4-5 μέρες ήταν καθαρό στο μυαλό μου ότι είχαμε τις δυνατότητες, τις δυνάμεις, την επιχειρησιακή επάρκεια να κρατήσουμε τα σύνορα. Η άσκηση ήταν πιο δύσκολη και πιο σύνθετη στη θάλασσα. Αλλά κι εκεί αποδείξαμε ότι μπορούμε να φυλάμε τα σύνορά μας με απόλυτο σεβασμό στην ανθρώπινη ζωή. Αυτό το μήνυμα έχει πια γίνει αντιληπτό από όλους και κυρίως από την Τουρκία", συμπληρώνει μεταξύ άλλων.
Για την πανδημία του κορωονοϊού και τον Σωτήρη Τσιόδρα ο πρωθυπουργός δηλώνει πως ο καθηγητής λοιμωξιολογίας ήταν πρόταση του Βασίλη Κικίλια και πως είναι ο καλύτερος για αυτή τη δουλειά.
"Είναι ένας άνθρωπος ο οποίος δεν είναι απλά εξαιρετικά καταρτισμένος επιστημονικά, αλλά και κάποιος με πολύ μεγάλες προσωπικές και ανθρώπινες ευαισθησίες. Ένας πραγματικός γιατρός! Νοιάζεται για την υγεία των ασθενών του. Αυτή τη στιγμή βέβαια ασθενείς του, σχήμα λόγου, είμαστε όλοι μας, ολόκληρη η χώρα. Ο Σωτήρης Τσιόδρας όμως έδειξε και μια μεγάλη ικανότητα να μεταφέρει τα μηνύματα με ένα τρόπο απλό, αλλά ταυτόχρονα και έντονα συναισθηματικό. Νομίζω του οφείλουμε πάρα πολλά στην προσπάθεια μας να πείσουμε ότι αυτό το οποίο κάνουμε είναι για το καλό μας", συμπληρώνει λέγοντας παράλληλα πως έχουν γίνει φίλοι.
Ερωτηθείς αν έχει αλλάξει άποψη για την ανάγκη μείωσης του κράτους, ο κ. Μητσοτάκης τονίζει πως πάντα πίστευε σε ένα ισχυρό κράτος που πρώτος του ρόλος θα ήταν η προστασία της ασφάλειας των πολιτών.
Λέει επίσης ότι απέκτησε μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στο ΕΣΥ και πως έχει βάλει στοίχημα με τον εαυτό του να αποκτήσουμε ένα Εθνικό Σύστημα Υγείας το οποίο θα είναι σημείο αναφοράς πανευρωπαϊκά.
Προσθέτει επ'αυτού ότι δεν σημαίνει πως δεν μπορεί το Εθνικό Σύστημα Υγείας να συνεργάζεται γόνιμα με τον ιδιωτικό τομέα και υπογραμμίζει πως η κυβέρνηση έθεσε όλο τον ιδιωτικό τομέα υπό την συνολική εποπτεία του υπουργείου Υγείας.
"Απλά, δεν χρειάστηκε, ευτυχώς, να χρησιμοποιήσουμε τέτοιες δυνατότητες του ιδιωτικού τομέα, διότι και στις πιο δύσκολες μέρες απέχαμε αρκετά από το να γεμίσουν οι εντατικές μας. Και αυτή τελικά ήταν και η μεγάλη επιτυχία της πολιτικής μας. Μάλιστα τώρα τα περιστατικά αρχίζουν και μειώνονται και ταυτόχρονα οι εντατικές αρχίζουν και αυξάνονται. Αυτό μας δίνει τη δυνατότητα να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε με διαφορετικό μάτι την επόμενη μέρα και το πως σιγά -σιγά και σταδιακά θα χαλαρώσουμε τα μέτρα", τονίζει.
Ο πρωθυπουργός αναφέρεται επίσης στις δωρεές Ελλήνων επιχειρηματιών λέγοντας πως ήταν πολλές και στο ενδιαφέρον τους για τις επιχειρήσεις τους, για τις θέσεις εργασίας και την αποπληρωμή των υποχρεώσεών τους προς το κράτος.
"Το σημαντικό αυτή τη στιγμή και καθώς θα περνάμε σιγά σιγά στην επόμενη φάση που θα πρέπει να γιατρέψουμε τις οικονομικές πληγές που άνοιξε η πανδημία, είναι πως το όποιο βάρος θα επιμεριστεί δίκαια. Για την επιχείρηση αυτό σημαίνει ότι ο επιχειρηματίας να βάλει το χέρι στην τσέπη περισσότερο για να στηρίξει την επιχείρηση του. Πρέπει να κάνει αυξήσεις κεφαλαίου - να πρέπει να φάει κάποια από τα «έτοιμα» που έχει στην άκρη. Δεν μπορεί το κράτος να αναλάβει εξ' ολοκλήρου αυτή την ευθύνη. Θα τη μοιραστούμε. Το κράτος, από την άλλη πλευρά, θα κάνει αυτό που πρέπει και πιστεύω ότι το έχει κάνει ήδη σε πολλά. Αλλά, πριν από όλα, πρέπει ο κάθε επιχειρηματίας να στηρίξει την επιχείρησή του. Και είμαι σίγουρος ότι στη μεγάλη τους πλειονότητα θα το κάνουν οι Έλληνες επιχειρηματίες", συμπληρώνει.
Ερωτηθείς πότε θα έχουμε περάσει τον κάβο με τον κορωνοϊό ο κ. Μητσοτάκης δηλώνει: "Αυτό δεν μπορεί και δεν πρέπει να γίνει. Πιστεύω ότι στα τέλη του μήνα θα έχουμε μια πολύ καλύτερη εικόνα, ώστε τον Μάιο να αρχίσουμε, σταδιακά, αν δεν υπάρξει κάποια δραματική αλλαγή, να χαλαρώνουμε τα μέτρα. Αλλά η χαλάρωση αυτή θα γίνεται βήμα-βήμα. Και, βέβαια, δεν θα αφορά τις μεγάλες ηλικίες και όσους έχουν υποκείμενα νοσήματα".
Ειδικότερα λέει ότι ενδέχεται το καλοκαίρι οι ηλικιωμένοι να πρέπει να φύγουν από τις πόλεις και να πάνε στο χωριό ή στο εξοχικό τους αν έχουν, να μείνουν μακριά από τα παιδιά και από τις παραγωγικές ηλικίες.
Λέει επιπλέον ότι η επιστροφή στην οικονομική δραστηριότητα θα γίνει άλλους όρους, μόνιμης προσωπικής υγιεινής. "Θα επιστρέφουμε σταδιακά στην κανονικότητα. Και πιστεύω ότι στα τέλη Απριλίου, αρχές Μαΐου θα έχουμε, πια, αρκετά δεδομένα για να μπορούμε να κάνουμε κάποιες πιο συγκεκριμένες ανακοινώσεις", προσθέτει ενώ λέει πως είναι περίπου σίγουρο πως θα υπάρξει μία επάνοδος του Κορονοϊού το φθινόπωρο και αυτό πάντα με την βάσιμη προϋπόθεση, ότι θα δούμε μια κάμψη λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας.
"Είμαστε μια πολύ ζεστή χώρα το καλοκαίρι και είναι πολύ πιθανό αυτό να μας ευνοήσει. Τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο, όμως, θα είναι διαφορετικά τα πράγματα. Αλλά και εμείς θα έχουμε, τότε, πολύ περισσότερα κρεβάτια εντατικών και μεγαλύτερες δυνατότητες για testing. Θα έχει διευρυνθεί η παλέτα των τεστ και ενδεχομένως να έχουμε και τεστ που θα μπορεί να γίνονται στο σπίτι. Και φυσικά θα έχουμε και πολύ καλύτερη εικόνα για το ποιο φάρμακο δουλεύει. Δεν θα έχουμε ακόμα εμβόλιο τον Νοέμβριο, αλλά πιστεύω ότι το οπλοστάσιο των φαρμάκων που θα έχουμε στη διάθεση μας, κυρίως για τα βαριά περιστατικά, θα είναι σημαντικά διευρυμένο", εξηγεί τονίζοντας πως "μας ενδιαφέρει πάντα η προστασία των πιο ευάλωτων όπως και αυτών που χωρίς να είναι ευάλωτοι μπορεί να παρουσιάσουν ένα βαρύ περιστατικό και να χρειαστούν νοσηλεία".
Για το φαινόμενο της εργαλειοποίησης του μεταναστευτικού από τον Ταγίπ Ερντογάν ο πρωθυπουργός τονίζει ότι τον προβληματίζει αλλά έχει απόλυτη εμπιστοσύνη πια στις επιχειρησιακές μας δυνατότητες να φυλάμε τα σύνορα μας και στην ξηρά και στη θάλασσα.
Αν αυτό σημαίνει και push backs, λέει πως σημαίνει ότι δεν επιτρέπουμε την παράνομη είσοδο σκαφών εντός Ελληνικών χωρικών υδάτων, χωρίς ποτέ να θέσουμε σε κίνδυνο τη ζωή κανενός. "Η χώρα μπορεί να διαχειριστεί μικρές ροές. Αυτό που δεν θέλει -και δεν θα το επέτρεπα ποτέ- είναι να κληθεί να αντιμετωπίσει μια οργανωμένη, εντός εισαγωγικών, εισβολή που θα είναι ενορχηστρωμένη κεντρικά από την Τουρκία", συμπληρώνει ενώ λέει πως δεν περιμένει κατ'ανάγκην κάποια κλιμάκωση.
Ο κ. Μητσοτάκης υπογραμμίζει επιπρόσθετα την στήριξη της Ευρώπης στην Ελλάδα στο μεταναστευτικό ενώ στην υγειονομική κρίση τονίζει πως οι αποφάσεις σε επίπεδο ΕΚΤ, η ένταξη της χώρας μας στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης, όπως και το waver στα ομόλογο, "έδειξαν ότι η χώρα δεν αντιμετωπίζεται, πια, ως ειδική περίπτωση κι αυτό είναι μια μεγάλη κατάκτηση".
Τονίζει επίσης ότι η Ελλάδα είναι πρωταγωνιστής στην αντιμετώπιση μιας παγκόσμιας πανδημίας και όλοι την επικαλούνται ως παράδειγμα ενώ για την οικονομία λέει ότι θα έχουμε βαθιά ύφεση το 2020 αλλά υπό την προϋπόθεση ότι η επιστήμη θα δώσει τις απαντήσεις που τώρα περιμένουμε, η ανάκαμψη το 2021 θα είναι μεγαλύτερη για τη χώρα μας από όση θα είναι η ύφεση του 2020. "Η ύφεση είναι παγκόσμια, όχι ελληνική", σημειώνει και μετά από άλλη ερώτηση συμπληρώνει: "Είναι κάποια πρωινά που ξυπνάω και λέω: «ήταν ανάγκη;» Θα είχαμε μια πολύ καλή χρονιά οικονομικά το 2020 και, πραγματικά, πίστευα ότι είχαμε αφήσει για τα καλά πίσω μας την κρίση. Το παρήγορο, ωστόσο είναι ότι σήμερα δεν είμαστε πλέον μια «ειδική περίπτωση». Δεν είμαστε το "μαύρο πρόβατο". Κι αυτό έχει, νομίζω, μεγάλη σημασία στη συλλογική μας ψυχολογία"
Παράλληλα τονίζοντας ότι ξαναχτίζουμε εμπιστοσύνη στους θεσμούς και το κράτος, λέει πως τα δύσκολα θα τα ξεπεράσουμε μαζί και γρήγορα.
"Μπήκαμε στον επιταχυντή! Κάναμε γενναίες μεταρρυθμίσεις έκτακτης ανάγκης! Φτιάχνουμε ψηφιακό κράτος μέσα σε εβδομάδες. Κι αυτό είναι μια σημαντική παρακαταθήκη", λέει αναφέροντας πως "κάνουμε πράγματα σε διάρκεια ημερών, που λογαριάζαμε να τα πετύχουμε σε 12 μήνες και δεν είχαν γίνει για χρόνια" και πως αυτά είναι μεγάλα όπλα για την επόμενη μέρα.
Ξεκαθαρίζει μάλιστα ότι την επόμενη ημέρα δεν θα είναι θετική η απάντηση σε κάθε λογής επιδόματα. " Όπως είπαμε πολλά «ναι» και τώρα ανοίξαμε αμέσως το «πουγκί» -γιατί αυτό έπρεπε να κάνουμε- έτσι και την επόμενη μέρα θα πρέπει να πούμε με ειλικρίνεια και πολλά «όχι». Θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι αυτό που ζούμε είναι μια ειδική κατάσταση. Και αν πιστεύουν κάποιοι ότι ξαναγυρίζουμε στην εποχή όπου το κράτος θα καλύπτει όλες τις ζημιές, κάνουν λάθος", δηλώνει και συμπληρώνει: "Λένε κάποιοι: «δώστα όλα τώρα». Ποια να δώσουμε τώρα; Και πόσα μπορούμε να δώσουμε, όταν δεν ξέρουμε πόσο θα διαρκέσει το πρόβλημα. Πρέπει να κρατήσουμε εφόδια για την επανεκκίνηση της οικονομίας".
Σχετικά με τα σενάρια πρόωρων εκλογών υπενθυμίζει ότι από το Φεβρουάριο είχε πει ότι "δεν είμαστε εδώ για να κάνουμε τακτικισμούς και να κάνουμε εκλογές όποτε μας βολεύει δημοσκοπικά".
Και ξεκαθαρίζει: "Δεν αισθάνομαι ότι μου λείπει κάποιο απόθεμα πολιτικής νομιμοποίησης για να εφαρμόσω την πολιτική μου. Κάθε άλλο. Διαθέτω, πιστεύω, πολιτική νομιμοποίηση και εμπιστοσύνη".
Κάνοντας προσωπική αυτοκριτική μιλά για τη μεγαλύτερη σημασία που αποδίδει στο ΕΣΥ και για τον τρόπο που έβλεπε ίσως κάποια πράγματα, αλλά και για τις επιλογές που έγιναν σε κάποιες διοικήσεις νοσοκομείων.
"Τις διορθώσαμε αμέσως και θα τις διορθώνουμε συνεχώς. Όλοι κρινόμαστε κι όλοι κρίνονται", υπογραμμίζει ενώ απαντά στην αντιπολίτευση ότι δεν υπάρχει ζήτημα μνημονίου. "Ούτως ή άλλως αυτή την στιγμή καθώς φαίνεται, θα δοθεί η δυνατότητα στις χώρες να προσφύγουν στον ΕSM. Αλλά αν πιστεύουν κάποιοι ότι οποιαδήποτε χώρα, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, θα δεχθεί να προσφύγει στον ΕSM με οποιασδήποτε μορφής μνημόνιο, είναι γελασμένοι. Καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν θα το κάνει. Και ο ESM έχει νόημα μόνο, αν είναι ένας οριζόντιος μηχανισμός χρηματοδότησης για χώρες που μπορεί να τον έχουν ανάγκη, χωρίς μνημόνιο. Οτιδήποτε άλλο καθιστά τον ESM παντελώς ανεπίκαιρο σε αυτή τη συγκυρία", συμπληρώνει.