ΕΛΛAΔΑ
Η ακτινογραφία της παιδικής παραβατικότητας – Ο φάκελος της ΕΛ.ΑΣ.
Η διακίνηση ναρκωτικών εντός σχολικών μονάδων και οι διαφορές που λύνονται με γροθιές και όπλα αποτελούν τον πυρήνα της ανήλικης παραβατικότητας – Τα εκπαιδευτικά ιδρύματα στο επίκεντρο των περιστατικών
SHARE:
Πιο σκληρή γίνεται τα τελευταία χρόνια η παραβατικότητα των ανηλίκων, με τα ολοένα και πιο σοβαρά περιστατικά να προκαλούν πονοκέφαλο στην αστυνομία, στην εκπαιδευτική κοινότητα και στους επιστήμονες.
Σέρρες: Προφυλακιστέος ο 16χρονος για τον θανάσιμο ξυλοδαρμό του 17χρονου
Ο θανάσιμος ξυλοδαρμός του 17χρονου στις Σέρρες από ένα ακόμη πιο νεαρό άτομο για ασήμαντη αφορμή, ο ξυλοδαρμός 15χρονης σε σχολείο στον Αγιο Πεντελεήμονα από μαθήτριες 13 και 14 ετών και οι συλλήψεις ανηλίκων για ξυλοδαρμό και κατοχή όπλου σε Πάτρα και Πύργο επιβεβαιώνουν αυτό που οι ειδικοί έχουν παρατηρήσει εδώ και καιρό: η παραβατικότητα των ανηλίκων έχει αλλάξει επίπεδο τα τελευταία χρόνια τόσο ως προς τη βιαιότητα όσο και όσο προς την έλλειψη ενσυναίσθησης για το θύμα. Βασικό χαρακτηριστικό της παραβατικότητας των ανηλίκων, εκτός από τη σκληρότητα, είναι και η τάση εξευτελισμού του θύματος, κυρίως μέσω οπτικού υλικού που διακινείται στα social media.
Μολονότι στα στατιστικά στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας για το διάστημα Ιανουαρίου έως Νοεμβρίου 2025 καταγράφεται μείωση σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, τα ίδια δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι η παραβατικότητα ανηλίκων εξακολουθεί να εκδηλώνεται σχεδόν καθημερινά μέσα από σοβαρά περιστατικά σε όλη τη χώρα. Η χρήση και η διακίνηση ναρκωτικών, όπως και τα επεισόδια ξυλοδαρμών, εμφανίζονται πλέον ως συχνό φαινόμενο, με τα σχολεία να αποτελούν τον κύριο χώρο όπου εκδηλώνονται αυτές οι συμπεριφορές.
Χαρακτηριστική είναι η εξάρθρωση εγκληματικής οργάνωσης που διακινούσε κοκαΐνη και κάνναβη εντός σχολικών μονάδων, με διακινητές ανήλικους μαθητές και πελάτες συμμαθητές τους. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΕΛ.ΑΣ. για το 2025, καταγράφεται αύξηση 10% στις συλλήψεις ανηλίκων για κατοχή και διακίνηση ναρκωτικών σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2024. Συγκεκριμένα, το 2024 καταγράφηκαν 865 υποθέσεις, με 1.028 ανήλικους κατηγορουμένους, ενώ το 2025 οι υποθέσεις αυξήθηκαν στις 923, με τους δράστες να ανέρχονται σε 1.129.
Η παραβατικότητα των ανηλίκων δεν προκαλεί έκπληξη στους ειδικούς οι οποίοι επισημαίνουν ότι τα τελευταία χρόνια το φαινόμενο οξύνεται τόσο ποσοτικά όσο και σε ένταση. Με την εξάπλωση των social media, μάλιστα, οι παραβατικές συμπεριφορές των ανηλίκων γίνονται ακόμη πιο ορατές στην κοινωνία.
Ξυλοδαρμοί με αναρτήσεις στα social media
Σημαντική αύξηση καταγράφεται και στα αδικήματα που συνδέονται με πρόκληση σωματικής βλάβης με πλέον σοβαρή τη βαριά σωματική βλάβη, αδίκημα κακουργηματικού χαρακτήρα. Από τέσσερις υποθέσεις με ισάριθμους δράστες το 2024, ο αριθμός ανήλθε το 2025 σε 11 υποθέσεις, με 19 ανήλικους συλληφθέντες.
Παράλληλα, για πρώτη φορά καταγράφονται τρεις συλλήψεις ανηλίκων για θανατηφόρα σωματική βλάβη, όταν το 2024 δεν είχε καταγραφεί καμία αντίστοιχη υπόθεση. Ανησυχητική είναι και η αύξηση στα περιστατικά σωματικής βλάβης αδύναμων ατόμων, καθώς οι υποθέσεις από 65 το 2024 ανήλθαν στις 225 το 2025, σημειώνοντας αύξηση σχεδόν 250%.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί στις Αρχές το φαινόμενο κατά το οποίο ανήλικοι δράστες, ενώ ξυλοκοπούν συνομηλίκους τους, βιντεοσκοπούν την πράξη ή επιτρέπουν σε άτομα της παρέας τους να το κάνουν, προκειμένου στη συνέχεια να αναρτηθεί το υλικό στα social media.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η υπόθεση στην Αγία Παρασκευή, που μία 13χρονη εξανάγκασε συνομήλική της να γονατίσει και τη χαστούκισε ενώ κατέγραφε το περιστατικό με το κινητό της. Η ανήλικη συνελήφθη και δύο μήνες αργότερα, τον Δεκέμβριο, συνελήφθη εκ νέου για νέα επίθεση, κατά την οποία εξύβρισε και χτύπησε συμμαθήτριά της στη διάρκεια του διαλείμματος.
Βιασμοί, κλοπές και ληστείες
Στις 24 Νοεμβρίου, στην Πάτρα, προφυλακίστηκε 16χρονος, ο οποίος κατηγορείται ότι βίασε 12χρονη, αφού την απομόνωσε σε προαύλιο σχολείου. Η συγκεκριμένη υπόθεση είναι μία από τις 22 που καταγράφηκαν το 2025, με συνολικά 27 ανήλικους κατηγορουμένους. Το 2024 είχαν καταγραφεί 18 υποθέσεις με 22 δράστες. Το 2025 αυξήθηκαν κατά 50% και οι απόπειρες βιασμού.
Στις κλοπές και τις ληστείες επίσης παρατηρείται αύξηση. Τους πρώτους 11 μήνες του 2024 είχαν καταγραφεί 850 κλοπές με 1.115 ανήλικους δράστες, ενώ το 2025 οι δράστες αυξήθηκαν κατά 4%, φτάνοντας τους 1.159. Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στις ληστείες, με την αύξηση των ανήλικων δραστών να διαμορφώνεται περίπου στο 6%.
«Υπερβολική σκληρότητα και εξευτελισμοί»
Οπως έχει πει στην «Καθημερινή» ο ομότιμος καθηγητής Εγκληματολογίας του ΕΚΠΑ, Γιάννης Πανούσης, «η νέα μορφή της νεανικής παραβατικότητας χαρακτηρίζεται από υπερβολική σκληρότητα, εξευτελισμό του άλλου κυρίως μέσω αναρτήσεων στα social media, είσοδο των γυναικών σε παραβατικές συμπεριφορές και συχνότερη χρήση –και όχι απλώς εμφάνιση για εκφοβισμό– μαχαιριών».
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η υπερπροβολή ειδήσεων που σχετίζονται με τη νεανική παραβατικότητα μπορεί να οδηγήσει και σε φαινόμενα μιμητισμού. «Αν αυτό συνδυαστεί με την αλόγιστη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης φτάνουμε σε σημείο που συχνά ηρωοποιείται ο δράστης τέτοιων περιστατικών», είπε στην «Καθημερινή» η τακτική επιστημονική συνεργάτιδα του Κέντρου Μελέτης του Εγκλήματος, Αγγελική Καρδαρά.
«Πίσω από έναν ανήλικο που θα φτάσει στο σημείο να χρησιμοποιήσει μαχαίρι υπάρχει μια οικογένεια με ορατές και μη ορατές δυσλειτουργίες. Υπάρχει έλλειψη επικοινωνίας, απάθεια, αδιαφορία, παραμέληση. Βλέπουμε περιπτώσεις γονέων που δεν θέτουν όρια και αφήνουν τα παιδιά τους ανεξέλεγκτα, χωρίς επίβλεψη και χωρίς γνώση για το τι κάνουν και πού βρίσκονται. Συνεπώς, δεν βοηθούν το παιδί να θωρακιστεί με αξίες ή να μάθει τον σεβασμό και τα όρια», πρόσθεσε η κ. Καρδαρά, η οποία μίλησε για την ανάγκη εμπλοκής και του σχολείου σε δράσεις αντιμετώπισης της νεανικής παραβατικότητας.
