Το μοναδικό στα αρχαιολογικά χρονικά εύρημα της Παπούρας και η ύβρις

Του Αλέξανδρου Μαυρικάκη

«Έτσι συνήθεια το ‘χει στων θνητών

τα πάθη να γεννά η παλιά ανομία

καινούριαν Ύβρη, αργά ή νωρίς,

όταν θα ‘ρθεί  η μοιρόγραφτη ώρα »
Αισχύλος, Αγαμέμνων

Μετάφραση Τ. Ρούσσος

 Μια Ελλάδα που καίγεται από τις φωτιές, εξοντώνεται από την διαφθορά  και  πεθαίνει στις γραμμές των τρένων. Που εκποιήθηκε για να σωθεί από τους δανειστές και  συρρικνώνεται  για «να τα έχει καλά» με τους γείτονες.

Ένας λαός εξαντλημένος από την «ανάπτυξη», τις κραυγές για τις «καλές και πολλές δουλειές» που  στο μέλλον θα έρθουν, το «μέρισμα που θα διανεμηθεί» και τις αδολεσχίες για  τα «τουριστικά ρεκόρ».

Ένα σύστημα που θέλει τον λαό ζητωκραυγαστή των ευημερούντων αριθμών, υπάκουο ψηφοφόρο των εκλογών και χειραγωγήσιμο στην καθημερινότητά του.  

Που θέλει πολίτες  να μην  διαμαρτύρονται  για  την ζωή τους  και  να υπακούουν σε αποφάσεις όπως αυτή για το σημαντικότατο μνημείο στο ύψωμα Παπούρα και στην ύβριν που σχεδιάζεται.  

***

Το μνημείο αυτό, ένα κυκλικό μινωικό  συγκρότημα  σε υψόμετρο 500  περίπου  μέτρων σε κυκλικό σχήμα διαμέτρου 50 περίπου μέτρων και με καλυπτόμενη επιφάνεια 1.800 μέτρων, χαρακτηρίζεται αρχιτεκτονικά και ιστορικά μοναδικό, προκαλώντας το ενδιαφέρον της παγκόσμιας επιστημονικής κοινότητας. Αυτό το μοναδικό στα αρχαιολογικά χρονικά του ελληνικού χώρου εύρημα έχει διασωθεί ολόκληρο σε εξαιρετικά καλή κατάσταση. Το συλλογικό αυτό δημιούργημα που έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον της παγκόσμιας επιστημονικής κοινότητας τόσο για την αρχιτεκτονική σύλληψη και  κατασκευή του  όσο και για την περίοπτη θέση του πάνω από την πεδιάδα του Καστελίου, κινδυνεύει.

Κινδυνεύει από την απόφαση της Κυβέρνησης να καρφώσει (κυριολεκτικά και χυδαιότατα)  ραντάρ και κεραίες επάνω  του.   

Η καταστροφή και η υποβάθμιση ενός μνημείου παγκοσμίου ενδιαφέροντος  που αλλάζει όλη την μινωική αρχαιολογία όπως την γνωρίζαμε ως τώρα, σύμφωνα με τους αρχαιολόγους,  αφήνει παγερά αδιάφορη την κυβέρνηση που παραβαίνει την συνταγματική της υποχρέωση να προστατεύει την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας.   

Η  απόφαση αυτή, από το Υπουργείο Πολιτισμού και το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, αντιμετωπίζει την πρόταση για την  χωροθέτηση του ραντάρ του υπό κατασκευή Αεροδρομίου σε άλλο σημείο:

-ως κατασκευαστικό κόστος  που επιβαρύνει το έργο εφαρμόζοντας το δόγμα «δεν υπάρχει εναλλακτική λύση»,   

-και ως υποχρέωση (που δεν έχει διαψευστεί) για επιτήρηση του εναέριου χώρου ολόκληρου του νοτιανατολικού Αιγαίου, από την Κάσο και την Κάρπαθο μέχρι τα Χανιά, μια σύνθετη επιχείρηση που εμπλέκει και τις πτήσεις του πολεμικού Αεροδρομίου στο Καστέλι.

***

  Ο  δημόσιος λόγος  περί  Αεροδρομίου και ανάπτυξης (όχι μονάχα της κυβέρνησης αλλά και πολλών τοπικών παραγόντων), αν και φιλεπιδεικτικά  προοδευτικός,  βυθομετράει  το μέγεθος της παρακμής και την απαξίωση της ιστορικής μνήμης.

Η Πεδιάδα, ονομασία που καταγράφεται από την β΄ βυζαντινή περίοδο, σύμφωνα με τον Σ. Σπανάκη, είναι ένα τόπος εύφορος και γόνιμος. Ένας  τόπος  που  η ιστορία είναι παρούσα από τα μινωϊκά χρόνια και αναφέρεται στις περιηγήσεις των επισκεπτών για την  «γονιμότατη γη» που διαθέτει. Η πρόοδος (που δεν ταυτίζεται με την ανάπτυξη) στην ευρύτερη περιοχή της Πεδιάδας δεν θα έρθει από την κατασκευή και λειτουργία του Αεροδρομίου αλλά από την  διαφύλαξη και ανάδειξη της  πολιτιστικής κληρονομιάς  της περιοχής, όπως είναι το μοναδικό στα αρχαιολογικά χρονικά εύρημα της Παπούρας. Και, ειρήσθω εν παρόδω, θα έρθει  από την επιστροφή των  σεισμόπληκτων στα σπίτια τους, την συνέχιση και  διασφάλιση  της πρωτογενούς παραγωγής που θα σταθεί εμπόδιο στην  ερήμωση του τόπου και  στην δημογραφική καθίζηση.

***

Ο αγώνας για την διάσωση του μνημείου της Παπούρας είναι αγώνας των πολιτών:

-που  δεν  είναι δεδομένοι  και  καθοδηγούμενοι ψηφοφόροι  σε ένα αλγόριθμο παρακμής,

-που έχουν υποχρέωση και πολιτικό δικαίωμα να αντισταθούν στην ύβριν κάθε σκωληκόβρωτου σχεδιασμού που ασελγεί στην  ιστορική μνήμη,

-που η αξιοπρέπεια τους επιβάλλει να  έχουν άποψη και  ευθύνη  για τον γενέθλιο τόπο τους, την ιστορία των προγόνων τους και για την παρακαταθήκη που θα αφήσουν στις επόμενες γενιές.