Μερικές φορές ένα λάθος στην κουζίνα γεννά ένα θρύλο

Του Δημήτρη Μιμή

 Πιστεύω ότι πολλά καθημερινά γεγονότα ή έστω ένα μικρό  λάθος στην κουζίνα μπορεί να γεννήσει ένα θρύλο.  

Παρακάτω θα σας αναφέρω μερικά απ΄ αυτά τα γεγονότα  που οδήγησαν στην γέννηση , από τύχη, ενός σπουδαίου κρυμμένου μυστικού.  

Τώρα ας μεταφερθούμε στον Μεσαίωνα, στη Γαλλία και συγκεκριμένα στην περιοχή του Ροκφόρ.  Εδώ, λοιπόν, ένας νεαρός βοσκός ετοιμαζόταν να απολαύσει το γεύμα του που αποτελούνταν  από μαύρο ψωμί και φρέσκο πρόβιο τυρί. Τότε, κατά τύχη, πέρασε μια βοσκοπούλα και ο νεαρός βοσκός την ακολούθησε, αφήνοντας το γεύμα του σε μια κοιλότητα μέσα στη σπηλιά.  Σε λίγες μέρες, όταν επέστρεψε, στο χώρο  όπου είχε αφήσει το γεύμα του, ανακάλυψε ότι το ψωμί ήταν στεγνό  και το τυρί ήταν μεταμορφωμένο έχοντας αποκτήσει μπλε ραβδώσεις.  Έχοντας την περιέργεια το δοκίμασε και βρήκε ότι του άρεσε αρκετά.  Κάπως έτσι γεννήθηκε ο μύθος του διάσημου τυριού Ροκφόρ.    

Ο αέρας στις σπηλιές του Ροκφόρ κυκλοφορεί μέσα από τις ρωγμές των βράχων που ονομάζονται φλερίνες. Εδώ ενθαρρύνεται  η ανάπτυξη του μύκητα που ευθύνεται για τις μπλε ραβδώσεις του τυριού.  

Έκτοτε οι κάτοικοι της περιοχής, το 1411, απέκτησαν το προνόμιο να ωριμάζουν στα κελάρια τους το τυρί.  

Ας έρθουμε τώρα σε ένα άλλο προϊόν της γαλλικής κουζίνας. Το 1898, σ΄ ένα μικρό  ξενοδοχείο- εστιατόριο που διεύθυναν οι αδελφές Τατέν, η τραπεζαρία ήταν γεμάτη.  Η μία αδελφή, η Στεφανία, ξεχνά να στρώσει το ταψί με ζύμη. Τα μήλα που είναι έτοιμα καραμέλωσαν γρήγορα. Για να αντισταθμίσει την παραμέληση της, κάλυψε τα μήλα με ένα δίσκο ζύμης και τον έψησε. Λίγο πριν το σερβίρισμα αναποδογυρίζει την τάρτα. Το αποτέλεσμα κέρδισε τους καλεσμένους και η συνταγή έγινε τι καλύτερο κριμένο μυστικό. Έτσι, στις αρχές του 20ου αιώνα ανακαλύφθηκε η τάρτα αυτή και εισήχθη στην παρισινή γαστρονομία.   

Τώρα ας έλθουμε σ΄ ένα άλλο γαλλικό προϊόν. Την σαμπάνια. Τον 17Ο  αιώνα, οι αμπελουργοί σαμπάνιας αντιμετώπισαν ένα ανησυχητικό φαινόμενο. Τα μπουκάλια τους εκρήγνυνταν  χωρίς προειδοποίηση. Ο φόβος, η κακή φήμη αλλά και η εφευρετικότητα οδήγησαν στη γέννηση της αφρώδους σαμπάνιας.     

Έτσι, όταν τα μπουκάλια μέσα στα κελάρια άρχισαν να εκρήγνυνται μόνα τους, οι φελλοί να πετάγονται  έξω, μέσα στη νύκτα, τότε οι αμπελουργοί άρχισαν να τρομοκρατούνται, πιστεύοντας ότι αυτό ήταν μια κατάρα. Το φαινόμενο ανησύχησε τους αμπελουργούς και έτσι μιλούσαν για το κρασί του διαβόλου.  

Για να παρασκευαστεί η σαμπάνια, η αλκοολική ζύμωση πρέπει να πραγματοποιηθεί σε σφραγισμένο μπουκάλι. Τα προϊόντα της ζύμωσης, η αιθανόλη και το διοξείδιο του άνθρακα  παραμένουν μέσα στο μπουκάλι με το διοξοίδιο του άνθρακα διαλυμένο στον οίνο κάτω από υψηλή πίεση. Όταν το μπουκάλι ανοίξει, η πίεση μειώνεται εξ ισούμενη  με την ατμοσφαιρική  και το αέριο ελκύεται γρήγορα και προκαλεί τον αφρό.  

Οι παραγωγοί της σαμπάνιας έχουν βελτιώσει τις μεθόδους τους ενισχύοντας τα μπουκάλια τους  με πιο ανθεκτικό γυαλί και ασφάλισαν τους φελλούς. Βελτίωσαν επίσης τα χαρμάνια και έτσι σιγά- σιγά  το κρασί του διαβόλου απέκτησε  κύρος και κυριάρχησε. Σήμερα έχει γίνει το σύμβολο της γιορτής σ΄ όλο τον κόσμο.   

Τέλος, θα γράψω ακόμα δύο λόγια για το περίφημο γαλλικό ψωμί, τη μπαγκέτα. Η μπαγκέτα είναι το σύμβολο του γαλλικού πρωϊνού και επινοήθηκε για να ελαφρύνει το βάρος των αρτοποιών και να προσαρμοστεί στους αστικούς ρυθμούς. Εδώ και μερικές δεκαετίες έχει γίνει το σύμβολο των Γάλλων και καταβροχθίζεται πριν καν φθάσει στο σπίτι. Είναι ένα προϊόν που δεν γεννήθηκε τυχαία  όπως τα προηγούμενα προϊόντα.  Το 1919, ένα διάταγμα απαγόρευσε στους αρτοποιούς να εργάζονται μεταξύ 10μ.μ.  και 4π.μ. διότι η εργασία ήταν  εξαντλητική και ο Κ. Μαρξ  θεωρούσε τους αρτοποιούς «λευκούς ανθρακωρύχους». Τότε, οι Γάλλοι είχαν την παράδοση να κατασκευάζουν μεγάλα ψωμιά γεγονός που απαιτούσε μεγαλύτερο χρόνο ψησίματος. Έτσι, μείωσαν τα μεγάλα ψωμιά,  αντικατέστησαν το προζύμι με τη μαγιά  και επιμήκυναν τη ζύμη. Έτσι γεννήθηκε η μπαγκέτα, λεπτή και γρήγορη στο ψήσιμο. Έκτοτε υπήρξαν αρκετές εκδοχές για την εφεύρεση της. Μια εκδοχή εξ΄ αυτών υποστηρίζει ότι ο Ναπολέων οραματίστηκε ένα ψωμί που θα μπορούσε εύκολα να μπει  στα παλτά των στρατιωτών του. Ίσως η ιστορία αυτή να είναι ένας μύθος, όμως η μπαγκέτα είναι ένα προϊόν του 20ου  αιώνα που γεννήθηκε σε πόλεις με γρήγορους ρυθμούς και πολύβουα αρτοποιία. Η μπαγκέτα σήμερα είναι εγγεγραμμένη στον Κατάλογο  Άϋλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO από το 2022 και έχει γίνει ένα εθνικό σύμβολο και το μόνο που μπορεί να κανείς είναι να το τσιμπολογά στο δρόμο για το σπίτι.  

Μετά  απ΄ όλα αυτά τα ευχάριστα γεγονότα  σας εύχομαι  καλές γιορτές,  υγεία, δημιουργικότητα και ευτυχία.