Της Μαρίας Μαστοράκη*
Μέσα σε μόλις δύο ώρες από το λιμάνι της Σητείας, βρεθήκαμε στην Κάσο. Ένα μικρό νησί των Δωδεκανήσων, το οποίο είναι ανάμεσα στην Κρήτη και στην Κάρπαθο. Ένα νησί αυθεντικό με σημαντική ιστορία και ναυτική παράδοση.
Έτυχε να βρεθούμε τις ημέρες που γιόρταζε η Αγία Μαρίνα, το μεγαλύτερο χωριό του νησιού και έτσι είχαμε την ευλογία και την τύχη να ζήσουμε από κοντά ένα από τα πιο γνωστά πανηγύρια του νησιού. Μετά τη Θεία Λειτουργία ανήμερα της Αγίας Μαρίνας , ακολουθεί κέρασμα στην αίθουσα της ενορίας.
Σε κερδίζουν αμέσως η φιλοξενία και η ζεστασιά των ντόπιων, των κατοίκων του χωριού, οι οποίοι εκείνη τη μέρα όπως και τις προηγούμενες είναι επί ποδός για να είναι όλα έτοιμα. Κάτι που εντυπωσιάζει ιδιαίτερα τους επισκέπτες είναι ο τρόπος σερβιρίσματος των πιάτων που γεύονται όλοι οι παρευρισκόμενοι. Οι κάτοικοι λοιπόν του χωριού, μικροί και μεγάλοι , ο ένας δίπλα στον άλλον , δημιουργώντας έναν μεγάλο διάδρομο , μεταφέρουν αλυσιδωτά στα τραπέζια το μοναδικό πιάτο του κάθε επισκέπτη. Τι περιλαμβάνει αυτό το πιάτο; ΄΄Ντουρμάες, όπως τους λένε οι Κασιώτες , χειροποίητα ντολμαδάκια τα οποία οι γυναίκες του χωριού έχουν ξεκινήσει τη διαδικασία τυλίγματός τους την παραμονή του πανηγυριού, για να προλάβουν να τα έχουν σε αφθονία. Πατάτες τηγανητές, κατσίκα κοκκινιστή και ένα υπέροχο πιλάφι κοκκινιστό , το οποίο ψήνεται στο ζωμό των κρεάτων , προσθέτοντας μέσα σιτακοβούτυρο ή αλλιώς σιτάκα όπως λέγεται (διαφέρει από τη στάκα των Χανίων) και από πάνω πασπαλίζεται με κανέλα. Το ξέρω ότι σας άνοιξα την όρεξη! Και βέβαια το πιάτο αυτό συνοδεύεται από νόστιμο κρασάκι, το οποίο αναδεικνύει πλήρως όλες τις γεύσεις αυτές.
Και βέβαια οι οργανοπαίκτες με τις λύρες, τα βιολιά και τα λαούτα τους έχουν πάρει θέση και το γλέντι σιγά σιγά ξεκινά από το μεσημέρι μέχρι αργά το βράδυ. Μουσικές που μοιάζουν πάρα πολύ με τα Κρητικά μιας και υπάρχει μια τόσο όμορφη σύνδεση των δύο αυτών νησιών , Κάσου και Κρήτης. Όποιος επισκεφτεί την εκκλησία και το γλέντι το βράδυ υπάρχουν πάλι κεράσματα και άφθονο κρασί ή ρακί. Το βράδυ οι χοροί και τα τραγούδια δε σταματούν , καθώς οι ήχοι από τα νησιώτικα σε ξεσηκώνουν αμέσως και σε οδηγούν στον χορό.
Αρκούν λίγες μόνο μέρες στο νησί για να νιώσεις ένα με τους ντόπιους και τους Κασιώτες που έχουν φύγει στην Αμερική , αλλά με την πρώτη ευκαιρία το καλοκαίρι παραθερίζουν στο αγαπημένο τους νησί. Τους χαιρετάς , σε καλημερίζουν , σου πιάνουν κουβέντα λες και γνωρίζεστε από παλιά. Και βέβαια η χαρά τους είναι μεγαλύτερη, όταν ακούν ότι είσαι από την Κρήτη. Μια κυρία με καταγωγή από την Αθήνα, η οποία επισκέφτηκε και αυτή πρώτη φορά το νησί, μας είπε: « Εσάς σας λατρεύουν οι Κασιώτες, σας έχουν μεγάλη αδυναμία! Προφανώς μας ενώνει σίγουρα η αγάπη προς την παράδοση , τα έθιμα , η μουσική, το καλό φαγητό , οι μερακλίδικες παρέες και η φιλοξενία που διακατέχει και τα δύο νησιά. Αν λοιπόν αποφασίσετε να επισκεφτείτε την Κάσο, φροντίστε να το κάνετε κοντά σε ημερομηνίες των πιο μεγάλων πανηγυριών του νησιού. Η εμπειρία είναι μοναδική!
Τα προηγούμενα χρόνια ήταν πάρα πολλοί αυτοί οι ταξιδιώτες που προσπερνούσαν την Κάσο και πήγαιναν κατευθείαν στην Κάρπαθο ή στη Ρόδο , θεωρώντας ότι η Κάσος είναι ένα αδιάφορο ξερονήσι – βάζω και τον εαυτό μου μέσα σε αυτούς τους ταξιδιώτες- κάτι που τα τελευταία χρόνια έχει αλλάξει άρδην. Σίγουρα υπάρχουν ακόμη δύσπιστοι που θεωρούν ότι η Κάσος είναι απλώς ένα μικρό ξερό νησί των Δωδεκανήσων. Πού να ήξεραν τι πλούτο κρύβει αυτό το μικρό νησάκι! Εγώ βέβαια ανήκω και στους αθεράπευτα ρομαντικούς που θεωρώ ότι δεν υπάρχει νησί μικρό ή μεγάλο στην Ελλάδα που να μην είναι όμορφο και να μην αξίζει να το εξερευνήσεις.
Ο Δήμος Ηρωικής Νήσου Κάσου αποτελείται από 6 βασικούς οικισμούς – χωριά. Το Φρυ , που είναι η πρωτεύουσα και το λιμάνι του νησιού, το λιμανάκι Εμπορειός, η Παναγιά, η Αγία Μαρίνα, το Αρβανιτοχώρι και το Πόλι, που είναι η αρχαία πρωτεύουσα του νησιού. Όλα τα χωριά είναι τόσο όμορφα και γραφικά με τις άσπρες νοικοκυρεμένες και λουλουδάτες αυλές τους.
Ο Δήμος του νησιού έχει χαρακτηριστεί έτσι , ως Δήμος Ηρωικής Κάσου , καθώς η Κάσος συμμετείχε ενεργά στην Ελληνική Επανάσταση με όλα τα ναυτικά πλοία της . 7 Ιουνίου το 1824 συνέβη το φρικτό Ολοκαύτωμα της Κάσου. Οι Οθωμανοί επιτέθηκαν στο νησί με μεγάλη στρατιωτική δύναμη , το κατέλαβαν , το κατέστρεψαν ολοκληρωτικά , καίγοντας τα πάντα και βασανίζοντας όλους τους κατοίκους του. Από τότε έχουν περάσει 201 χρόνια και κάθε χρόνο στις 7 Ιουνίου οι Κασιώτες τιμούν αυτό το γεγονός με περίσσεια υπερηφάνεια και λεβεντιά.
Οι παραλίες που επισκεφτήκαμε και μας άρεσαν ιδιαίτερα ήταν η παραλία του Εμπορειού, η Αμμούα και η Χέλατρος μια παραλία με βότσαλο και πεντακάθαρα κρυστάλλινα νερά. Μια εκδρομή που αξίζει να κάνετε οπωσδήποτε όταν επισκεφτείτε την Κάσο είναι η μονοήμερη κρουαζιέρα στη νησίδα Αρμάθια. Η παραλία αυτή με τη λευκή άμμο και τα τυρκουάζ νερά αποτελεί περιοχή του Ευρωπαϊκού Δικτύου «Natura 2000».
Το απογευματάκι- βραδάκι είναι πολύ ωραία ιδέα για φαγητό, ποτό και βόλτα στο μικρό γραφικό λιμανάκι της Μπούκας , το οποίο το βράδυ φωτίζεται. Πάνω από το λιμανάκι αυτό δεσπόζει ο ιερός ναός του Αγίου Σπυρίδωνα με τα χαρακτηριστικά νησιώτικα χρώματα του άσπρου και του μπλε.
Αν ακόμη και τώρα που διαβάζεις αυτό το άρθρο αμφιταλαντεύεσαι και αμφιβάλλεις αν αξίζει να επισκεφτείς αυτό το μικρό αλλά τόσο ξεχωριστό νησί, θα σου πω ειλικρινά ότι στο παρελθόν είχα την ίδια αμφιβολία, μέχρι που οι αναφορές , οι περιγραφές και οι εικόνες από το νησί αυτό με έπεισαν δίχως δεύτερη σκέψη να βρεθώ εκεί και να ζήσω μοναδικές στιγμές αυθεντικότητας , γεμάτες με εικόνες του γνήσιου ελληνικού καλοκαιριού!
* Η Μαρία Μαστοράκη είναι Εκπαιδευτικός Δημοτικής Εκπαίδευσης
