Είμαστε ό,τι τρώμε, ό,τι ακούμε και ό,τι ψηφίζουμε

Του Αντώνη Παντινάκη

Στη σύγχρονη κοινωνία του fast (junk) food, του “γρήγορου φαγητού”, που δεν περιορίζεται μόνο στη βρώση, με τη στενή έννοια του όρου, αλλά εκτείνεται και στην κατανάλωση μιας είδησης, η κοινή και διαχρονική διαπίστωση πώς “είμαστε ό,τι τρώμε”, επιβεβαιώνεται ολόγυρά μας, σε κάθε ανοιγοκλείσιμο των ματιών.

Σημαντικό ρόλο επιτελεί και το σερβίρισμα, οι προσλαμβάνουσες.

Διάττοντες αστέρες (ανεπάγγελτοι και αστοιχείωτοι 9 στις 10 φορές) αναδύονται, απασχολούν – ετσιθελικά- την κοινή γνώμη και σχεδόν επιβάλλονται από ΜΜΕ. Στο τέλος μένει, ως έμμεση, διδαχή η ψευτο-μαγκιά. Όσο πιο πολύ φωνάζεις, τόσο πιο πολύ θα “παίζεις” και θα μένεις στην επικαιρότητα, ακόμα κι αν λασπολογείς. Ο “κουτσαβακισμός” πάντα επιβραβεύεται.

Γίνεται, λοιπόν, η υπερπροβολή ενός status quo που συνθέτει, τόσο προβλέψιμα πλέον, το εγχώριο star system, το life style μιας χώρας που στερείται στιλ. Η συζήτηση έχει και χαρακτήρα – σκοπό αποπροσανατολισμού, πολλές φορές: οι προβολείς στρέφονται στο δέντρο, στο “παιχνίδι” των λέξεων, και όχι στο δάσος που συνήθως καίγεται.

Τα προβλήματα εκπαραθυρώνονται, παροδικά, και κάθε πολίτης περιχαρακώνεται σε κάθε υπο-ριάλιτι σόου το οποίο στήνεται και απασχολεί τη δημόσια σφαίρα. Συνήθως, πιάνοντας το μίτο κάθε υπόθεσης εγκλωβίζεσαι, παρά οδηγείσαι στην έξοδο από τον λαβύρινθο της επικαιρότητας.

Για να ελαφρύνει και να γίνει πιο διασκεδαστική η ατμόσφαιρα, υπάρχει και συνοδεία μουσικής, που αντικατοπτρίζει την εποχή και το αξιακό πλαίσιό της, φυσικά και τον εν συγχύσει προσανατολισμό της. Μια θολούρα που “εξηγεί” πολλά από τα ανεξήγητα.

Τις προηγούμενες ημέρες αγανακτισμένοι γονείς διαμαρτυρήθηκαν έντονα για το περιεχόμενο τραγουδιών που ακούστηκαν από “καλλιτέχνες” σε χριστουγεννιάτικη συναυλία, στο Ηράκλειο: μια εκδήλωση, που απευθυνόταν κυρίως σε παιδιά, στο πλαίσιο της μεγάλης γιορτής της αγάπης που έρχεται, κατά τα θρησκευτικά -λατρευτικά και παραδοσιακά ειωθότα, με ρητορική μίσους! Οξύμωρο σχήμα, αλλά και ενδεικτικό της έλλειψης νηφαλιότητας που επικρατεί.

Τίποτα, ωστόσο, δεν πρέπει να προκαλεί έκπληξη. Με ό,τι εμποτίζεται ο εγκέφαλος “οπλίζεται” το υπόλοιπο σώμα, σε δεύτερο χρόνο. Έξις, δευτέρα φύσις.

Κατά καιρούς, άλλωστε, βλέπουμε δασκάλους που διδάσκουν και νόμο δεν κρατούν, σε κάθε επίπεδο και περίσταση: Προοδευτικούς με συντηρητικές εν τοις πράγμασι αντιλήψεις, αντι-καπιταλιστές με καπιταλιστική νοοτροπία (και τσέπη), αντι- φασίστες με άκρως φασιστική και απολυταρχική συμπεριφορά, εκπροσώπους του Θεού, που αντί για το φως υπηρετούν το σκοτάδι και τον σκοταδισμό (και φιλοδοξίες που μόνο στην αιώνια ζωή δεν αποβλέπουν), δικαιωματιστές με αλά καρτ ευαισθησίες, και πάει λέγοντας – και κλαίγοντας.

Ορισμένους, τους οποίους θεωρούμε προέκταση του εαυτού μας, τούς επιβραβεύουμε με την ψήφο μας. Η ανταμοιβή των εκλεκτών προς τους εκλογείς τους είναι η γροθιά στο “κατεστημένο”: τυφλά χτυπήματα (με τη γλώσσα και τα χέρια) σε όποιον βρεθεί στο δρόμο μας, κάποιες φορές επειδή απλά δεν μας αρέσει η “φάτσα” του. Η λογική του παραλόγου που συμπυκνώνεται στη φράση που αποτελεί μέρος της διαχρονικής ιλαροτραγωδίας μας: “Δεν είμαι εγώ ρατσιστής, αυτός είναι μαύρος – άσπρος, κόκκινος, μπλε”.

Όσο πιο φτηνές, πάντως, είναι οι όποιες δικαιολογίες – για την οποιαδήποτε και ζημιογόνα για το κοινωνικό σύνολο πράξη - τόσο πιο ακριβό το τίμημα που πληρώνουμε, αργά ή γρήγορα. 

Σημεία των καιρών.

Δεν είμαστε, λοιπόν, μόνο ό,τι τρώμε αλλά κι ό,τι ακούμε κι ό,τι ψηφίζουμε: όλα συνδέονται μεταξύ τους.

Η διαγραφή ενός στελέχους από ένα κόμμα για μια οποιαδήποτε παράβαση, έστω και κατόπιν εορτής, οπωσδήποτε στέλνει ένα θετικό μήνυμα. Σημασία, όμως, έχει και το πριν: τί είδους πρόσωπα εγκολπωνόμαστε, με ποιους εναγκαλιζόμαστε και χαράσσουμε μια κοινή πορεία.

Με το να σβηστεί ένα πρόσωπο από τα μητρώα ενός πολιτικού σχηματισμού, δεν σβήνονται αυτομάτως και ανομήματα που κανένας "ιδεολογικός" φερετζές δεν μπορεί να καλύψει. Η ασυδοσία και η παράνομη δράση, με αρκετή οίηση και η (ψευδ)αίσθηση της παντοδυναμίας που προσφέρουν οι τυφλές οπαδικά (αθλητικές και πολιτικές) μάζες, γεννούν ανεξέλεγκτες συμπεριφορές.

Τα "είδωλα" και τα ηθικά πλεονεκτήματα, αναπόφευκτα, καταρρέουν στην τελική και το εναλλακτικό – και προσφιλές στο πόπολο αφήγημα που πρεσβεύουν.

Καμία παρανομία δεν μπορεί να είναι ανεκτή: είτε ο/η άλλος/η έχει βαρύ ή μακρύ, είτε δεξί ή αριστερό, χέρι...